Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Water / Kwaliteit waterlopen / Emissies van nutriënten naar oppervlaktewater

Emissies van nutriënten naar oppervlaktewater (2010-2020)

  • Een overmaat aan nutriënten in het oppervlaktewater kan leiden tot overmatige algenbloei waardoor bijvoorbeeld de zichtbaarheid sterk afneemt en de zuurstofhuishouding problematisch kan worden.
  • Netto-emissies zijn de vuilvrachten die effectief in het oppervlaktewater terechtkomen.
  • Huishoudens hebben het grootste aandeel in de netto-emissies naar het oppervlaktewater met fosfor, landbouw heeft het grootste aandeel in de stikstofverontreiniging.
  • De totale netto-emissies van stikstof en fosfor zijn licht gedaald in de periode 2010-2020.
Laatst bijgewerkt: oktober 2021
Actualisatie: Jaarlijks

toestandToestand

Het aandeel van de bronnen in de netto-emissies van stikstof naar het oppervlaktewater (2020):

  • Landbouw: 57 %
  • Huishoudens: 21 %
  • Atmosferische depositie: 17 %
  • Bedrijven: 4 %

Het aandeel van de bronnen in de netto-emissies van fosfor naar het oppervlaktewater (2020):

  • Huishoudens: 52 %
  • Landbouw: 37 %
  • Bedrijven: 12 %

evolutieEvolutie 

  • De totale netto-emissies van stikstof en fosfor zijn licht gedaald in de periode 2010-2020.
  • De huishoudelijke netto-emissies van stikstof en fosfor, zijn in de periode 2010-2020 verder afgenomen door de systematische uitbreiding en verbetering van de openbare waterzuivering. Bovendien hebben meer en meer woningen die niet op de riolering aangesloten worden een individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater. 
  • De stikstofverliezen van de landbouw liggen de laatste jaren wel lager dan in 2010 maar de laatste jaren vertonen ze weinig of geen verdere verbetering. De fosforverliezen dalen. De neerslag kan leiden tot belangrijke fluctuaties van de stikstof- en fosforverliezen. Grote neerslaghoeveelheden (bv. 2016) leiden tot hogere verliezen. Trends in het totale mestgebruik (som van dierlijke mest en kunstmest) hebben een belangrijke invloed op de verliezen naar oppervlaktewater. Tussen 2010 en 2013 is de stikstofbemesting licht gedaald, maar sindsdien is ze langzaam gestegen. De fosforbemesting is gedaald tussen 2010 en 2017, sindsdien blijft ze quasi constant.
  • De dalende netto-emissies van de bedrijven zijn een gevolg van de inspanningen van de bedrijven zelf en van de uitbouw van de openbare waterzuivering. 
  • De hoeveelheid stikstof die via depositie op niet-landbouwbodems het oppervlaktewater bereikt, kende een daling tussen 2010 en 2015, maar sindsdien heeft die daling zich niet doorgezet. De belangrijkste bronnen van de totale stikstostofdepositie in gans Vlaanderen waren in 2020:
    • import (bronnen buiten Vlaanderen): 47 %;
    • landbouw 42 %;
    • transport: 8 %. 

aanpakHoe pakken we dit aan?

De stroomgebiedbeheerplannen bepalen wat Vlaanderen zal doen om de toestand van het oppervlaktewater en het grondwater te verbeteren. Alle maatregelen en acties om de toestand van de watersystemen te verbeteren of de overstromingsrisico's beter te beheren, zijn samengebracht in het maatregelenprogramma. Voor deze indicator is vooral Groep 7B - Verontreiniging oppervlaktewater van belang. De verdere uitbouw en verbetering van de openbare waterzuivering is hierin een belangrijke maatregel.

Het 6de mestactieplan voor de periode 2019-2022 (MAP 6) moet ervoor zorgen dat minder nitraten en fosfaten uit meststoffen in het water terechtkomen. Belangrijke elementen zijn o.a.:

  • bemesten met de meest geschikte mestsoort en bemestingstechniek, volgens de juiste dosis en op het juiste tijdstip,
  • de bodemkwaliteit verbeteren;
  • de directe verliezen van nutriënten tegengaan;
  • de gebiedsgerichte aanpak.

InfoMeer info

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.