Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Lucht / Fijn stof / Concentratie PM₂,₅

Concentratie fijn stof (PM₂,₅) in de omgevingslucht

  • PM2,5-stofdeeltjes zijn kleiner dan 2,5 µm (= 0,025 mm). Er is een grote verscheidenheid in de deeltjes naar grootte en samenstelling. Stofdeeltjes worden ofwel rechtstreeks uitgestoten (primair stof) ofwel ontstaan ze in de atmosfeer (secundair stof).
  • fijn stof is de belangrijkste polluent naar gezondheidsimpact, onder meer door luchtweginfecties, astma, dichtslibben van bloedvaten en het veroorzaken van kanker
  • de Europese jaargrenswaarde is overal gehaald in 2020
  • de WGO-advieswaarden (2005) voor de gezondheid werden nergens gehaald
  • globaal is er een dalende trend, de laatste jaren zien we een schommeling, in 2020 is er een verdere daling
Laatst bijgewerkt: september 2021
Actualisatie: Jaarlijks

doelstellingDoelstellingen 

Naam

Doelstelling

Europese jaargrenswaarde vanaf 2015

25 µg/m³

Indicatieve jaargrenswaarde vanaf 2020

20 µg/m³

Blootstellingsconcentratieverplichting (GBI*) vanaf 2015

20 µg/m³

Nationale streefwaarde inzake vermindering van de blootstelling (GBI*) vanaf 2020

15,2 µg/m³

Vlaamse streefwaarde inzake vermindering van de blootstelling (GGBI**) vanaf 2020

15,7 µg/m³

WGO-jaaradvieswaarde (2OO5)

10 µg/m³

WGO-dagadvieswaarde (2005)

maximaal 3 dagen per jaar > 25 µg/m³

Vlaams luchtbeleidsplan tegen 2030

halvering van de gezondheidsimpact (aantal vroegtijdige overlijdens) door blootstelling ten opzichte van 2005 (6600 vroegtijdige overlijdens)

Vlaams luchtbeleidsplan tegen 2050

voldoen aan WGO-jaaradvieswaarde

*GBI: gemiddelde blootstellingsindex = 3-jaarsgemiddelde PM₂,₅-concentratie op stedelijke achtergrondplaatsen over heel België

**GGBI: gewestelijke gemiddelde blootstellingsindex = 3-jaarsgemiddelde PM₂,₅-concentratie op stedelijke achtergrondplaatsen over heel Vlaanderen

toestandToestand in 2020 

De Europese jaargrenswaarde en indicatieve jaargrenswaarde zijn op alle meetplaatsen gehaald in 2020.

In 2020 bedroeg de GGBI voor Vlaanderen 12,4 µg/m³ en de GBI voor België 11,1 µg/m³. Beide voldoen dus aan de streefwaarden ter vermindering van de blootstelling.

Ook de blootstellingsconcentratieverplichting werd gehaald.

Nergens werd voldaan aan de WGO-advieswaarde voor daggemiddelden (2005).

De WGO-advieswaarde voor het jaargemiddelde (2005) is in 2020 op 8 van de 41 meetplaatsen (nipt) gehaald. Dit is beduidend beter dan in 2019.

Het aantal vroegtijdige overlijdens was in 2019 een derde lager dan in 2005.

In 2020 lagen de gemeten PM₂,₅-jaargemiddelden in Vlaanderen tussen 9 en 14 µg/m³.

  • het jaargemiddelde was het laagst op de landelijke meetplaatsen in Retie en in Walshoutem
  • de jaargemiddelden waren het hoogst op de meetplaatsen in Oostrozebeke (nabij houtspaanderplaatbedrijven) en aan de Polderdijkweg in de Antwerpse haven (nabij raffinaderijen)

Volgens de modelberekeningen werd geen enkele Vlaming blootgesteld aan PM₂,₅-concentraties hoger dan de Europese jaargrenswaarde.

  • de hoogste gemodelleerde PM₂,₅-concentraties kwamen voor in de Antwerpse haven en de Gentse kanaalzone
  • de laagste concentraties werden gemodelleerd in het zuiden van Vlaams-Brabant en het zuiden en oosten van Limburg

Er werden wel Vlamingen blootgesteld aan concentraties boven de WGO-jaardvieswaarde, zie hiervoor de indicator blootstelling en gezondheidseffecten van fijn stof

 evolutieEvolutie 

We zien globaal een dalende trend in de PM₂,₅-jaargemiddelden. In 2020 zet deze daling zich voort.

  • de laagste concentraties werden opgetekend op de landelijke meetplaatsen
  • de hoogste concentraties werden opgetekend op de industriële meetplaatsen
  • de concentraties in de andere typegebieden lagen dicht bij elkaar 

aanpakHoe pakken we dit aan?

Maatregelen om de concentraties van fijn stof te verlagen richten zich zowel op de uitstoot van primair fijn stof als op de uitstoot van de precursoren van (secundair) fijn stof. Het grootste potentieel voor een daling van de fijnstofconcentratie situeert zich bij de landbouwsector (vooral daling ammoniakuitstoot, dit is een fijnstofprecursor) en de huishoudens (houtverbranding). Meer gedetailleerde info is te vinden bij de indicatoren uitstoot fijn stof (PM10) en uitstoot fijnstofprecursoren (NH₃, SO₂ en NOₓ).

InfoMeer informatie 

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.