Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Lucht / Fijn stof / Blootstelling en gezondheidseffecten fijn stof

Blootstelling en gezondheidseffecten van fijn stof (PM₁₀ en PM₂,₅)

  • Fijn stof is schadelijk voor de gezondheid; dit geldt zowel voor PM10 als voor PM2,5
  • De grootste gezondheidsimpact is door PM2,5 omdat kleinere deeltjes dieper in de longen kunnen doordringen.
  • Elke Vlaming wordt blootgesteld aan te veel fijn stof volgens de WGO-advieswaarden.
  • Het aantal vroegtijdige sterfgevallen door PM2,5 in Vlaanderen in 2021 wordt geschat op ongeveer 4200.
Laatst bijgewerkt: september 2022
Actualisatie: Jaarlijks

icoonGezondheidseffecten

Er is geen veilige ondergrens voor fijn stof waaronder geen nadelige gezondheidseffecten voorkomen.

De gezondheidseffecten kunnen zijn:

  • luchtwegklachten en -infecties zoals hoesten, astma, verminderde longfunctie en chronische luchtwegaandoeningen
  • kankerverwekkend: fijn stof kan niet alleen leiden tot longkanker; een langdurige blootstelling kan ook borstkanker en kankers van het spijsverteringsstelsel veroorzaken
  • dichtslibbende bloedvaten en hartaanvallen
  • dalende levensverwachting: elke inwoner van Vlaanderen verloor in 2019 gemiddeld ongeveer 13 maanden in goede gezondheid aan fijn stof
  • vroegtijdig sterven: het aantal vroegtijdige sterfgevallen door PM2,5 in 2021 wordt geschat op ongeveer 4200 (95% BI-interval: 3229-4725 doden).

Fijn stof is de belangrijkste polluent op het vlak van gezondheidsimpact door milieufactoren.

doelstellingDoelstellingen 

NaamDoelstelling
WGO-jaaradvieswaarde PM2.5: 5 µg/m³
PM10: 15 µg/m³
WGO-dagadvieswaarde PM2.5: maximaal 3 dagen per jaar > 15 µg/m³
PM10: maximaal 3 dagen per jaar > 45 µg/m³
Vlaams Luchtbeleidsplan PM2.5 gezondheidsimpact (aantal vroegtijdige sterftes) door blootstelling aan PM2,5 tegen 2030 halveren t.o.v. 2005.
PM2.5 en PM10voldoen aan WGO-advieswaarden tegen 2050

toestandToestand in 2021

Volgens de verstrengde WGO-advieswaarden (2021) zijn er in 2021 te veel dagen met verhoogde dagwaarden van fijn stof. Ook op jaarbasis zijn de concentraties fijn stof nog te hoog.
De WGO-advieswaarden zijn als langetermijndoelstelling opgenomen in het Vlaams Luchtbeleidsplan.

% bevolking die doelstelling NIET haalt (berekend met ATMO-Street)
Fijn stofMiddellingstermijnEUWGO 
PM10 Jaar Groene vink 0% slecht 96,3 %
dag Groene vink 0 % slecht 87,6 %
PM2.5 jaar Groene vink 0 % slecht 100 %
dag niet van toepassing slecht 100 %

De modelkaarten tonen bij toetsing aan de WGO-jaaradvieswaarde voor PM2,5 in gans Vlaanderen overschrijdingen, terwijl voor PM10 er wel beperkte gebieden (zuiden van Vlaams-Brabant en Limburg) zijn waar de advieswaarde reeds wordt gerespecteerd. 

 evolutieEvolutie 

Over de jaren heen dalen de PM10- en PM2,5-jaargemiddelden en het aantal dagen met verhoogde stofconcentraties:

  • Voor PM2,5 zien we -ondanks de dalende trend- dat geen enkele Vlaming woont in een gebied dat voldoet aan de verstrengde WGO-advieswaarden.
  • Voor PM10 zien we een beperkt aantal Vlamingen dat sinds 2014 in een regio woont waar de concentraties voldoen aan de WGO-advieswaarden.
  • Jaarlijkse fluctuatie is mogelijk door weersinvloeden op de fijnstofconcentraties en –blootstelling.
  • Het aantal vroegtijdige sterftes door PM2,5 was in 2021 een derde lager dan in 2005 (4200 vs. 6600 overlijdens).

 InfoMeer informatie 

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en klimaat(adaptatie) zijn onze kerntaken.