Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Lucht / Fijn stof / Blootstelling en gezondheidseffecten fijn stof

Blootstelling en gezondheidseffecten van fijn stof (PM₁₀ en PM₂,₅)

  • fijn stof is schadelijk voor de gezondheid; dit geldt zowel voor PM10 als voor PM2,5
  • de grootste gezondheidsimpact is door PM2,5 omdat kleinere deeltjes dieper in de longen kunnen doordringen
  • bijna de volledige bevolking wordt blootgesteld aan teveel dagen met verhoogde concentraties van PM2,5
  • aantal vroegtijdige sterftes door PM2,5 in 2019 wordt geschat op  4400 in Vlaanderen
Laatst bijgewerkt: september 2021
Actualisatie: Jaarlijks

icoonGezondheidseffecten

Er is geen veilige ondergrens voor fijn stof waaronder geen nadelige gezondheidseffecten voorkomen.

De gezondheidseffecten kunnen zijn:

  • luchtwegklachten en -infecties zoals hoesten, astma, verminderde longfunctie en chronische luchtwegaandoeningen
  • kankerverwekkend: fijn stof kan niet enkel leiden tot longkanker, maar een langdurige blootstelling kan ook tot borstkanker en kankers van het spijsverteringsstelsel leiden
  • dichtslibben van bloedvaten en hartaanvallen
  • daling van de levensverwachting: elke inwoner van Vlaanderen verloor in 2018 gemiddeld ongeveer 14 maanden in goede gezondheid aan fijn stof
  • vroegtijdig sterftes: het aantal vroegtijdige sterftes door PM2,5 in 2019 wordt geschat op zo’n 4400

Fijn stof is de belangrijkste polluent op het vlak van gezondheidsimpact door milieufactoren.

doelstellingDoelstellingen 

NaamDoelstelling PM10Doelstelling PM2,5
WGO-jaaradvieswaarde (2005) 20 µg/m³ 10 µg/m³
WGO-dagadvieswaarde (2005) maximaal 3 dagen per jaar > 50 µg/m³ maximaal 3 dagen per jaar > 25 µg/m³
Vlaams luchtbeleidsplan voldoen aan WGO-jaaradvieswaarde tegen 2050
  • gezondheidsimpact (aantal vroegtijdige sterftes) door blootstelling aan PM2,5 tegen 2030 halveren t.o.v. 2005, d.w.z. minder dan 3300 overlijdens
  • voldoen aan WGO-advieswaarden tegen 2050

toestandToestand in 2020 

Volgens de WGO-doelstellingen (2005) zijn er in 2020 te veel dagen met verhoogde dagwaarden van fijn stof. Ook op jaarbasis zijn de concentraties aan fijn stof nog te hoog.

% bevolking die doelstelling NIET haalt (berekend met ATMO-Street)
Fijn stofMiddellingstermijnEUWGO (2005)
PM10 Jaar 0% 21.4 %
dag 0 % 31,6 %
PM2.5 jaar 0 % 59.0 %
dag niet van toepassing 99.9 %

Op de modelkaarten zien we bij toetsing aan de WGO-jaaradvieswaarden zowel voor PM10 als voor PM2,5 vooral overschrijdingen in het noordelijk deel van de provincies West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Antwerpen en Limburg. Ook in de driehoek Roeselare-Kortrijk-Wielsbeke zijn de concentraties verhoogd. Voor PM2,5 zijn de gebieden in overschrijding wel groter dan voor PM10.

 evolutieEvolutie 

Over de jaren heen dalen de PM10- en PM2,5-concentraties:

  • voor PM2,5 zien we dat het aantal mensen dat woont in een gebied dat voldoet aan de  WGO-jaaradvieswaarde, na een lichte stijging sinds 2014, in 2020 sterk is gestegen. Hoewel het aantal dagen met PM2,5-concentraties boven 25 µg/m³ in dalende lijn zijn, wonen bijna alle Vlamingen in een gebied waar de WGO-dagadvieswaarde wordt overschreden.
  • voor PM10 zien we dat steeds meer mensen wonen in een regio waar de concentraties voldoen aan de WGO-jaar- en dagadvieswaarde
  • jaarlijkse fluctuatie is mogelijk door weersinvloeden op de fijnstofconcentraties en -blootstelling
  • het aantal vroegtijdige sterftes was in 2019 een derde lager dan in 2005 (4400 vs. 6600 overlijdens) 

 InfoMeer informatie 

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.