Vlaanderen.be www.vmm.be

Wateroverlast

24/05/2024 - Vrijdag en zaterdag kan lokaal hevige neerslag vallen. Daardoor zijn kritieke overstromingen langs de onbevaarbare waterlopen niet uit te sluiten. Ook zondag en begin volgende week blijft er kans op lokale felle buien. Volg de waterstanden en voorspellingen op waterinfo.be.

Lees meer…
Je bent hier: Home / Lucht / Fijn stof / Concentratie PM₁₀

Concentratie fijn stof (PM₁₀) in de omgevingslucht

  • PM₁₀-stofdeeltjes zijn kleiner dan 10 µm (= 0,01 mm). Er is een grote verscheidenheid in de deeltjes naar grootte en samenstelling. Stofdeeltjes worden ofwel rechtstreeks uitgestoten (primair stof) ofwel ontstaan ze in de atmosfeer (secundair stof).
  • Fijn stof is de belangrijkste polluent naar gezondheidsimpact onder meer door luchtweginfecties, astma, dichtslibben van bloedvaten en het veroorzaken van kanker.
  • De Europese grenswaarden zijn overal gehaald in 2022, met uitzondering van de daggrenswaarde in Rieme.
  • De WGO-advieswaarden voor bescherming van de gezondheid werden op alle meetplaatsen overschreden.
  • Globaal is er een dalende trend, de laatste jaren zien we een schommelend verloop, na de daling in 2020 zien we in 2022 net zoals in 2021 op de meeste meetplaatsen een lichte stijging of een status-quo in de gemeten concentraties.
  • In 2022 werd de bevolking 3 keer geïnformeerd bij verhoogde concentraties, 1 keer werd er een snelheidsbeperking afgekondigd op een aantal snel- en ringwegen.
Laatst bijgewerkt: oktober 2023
Actualisatie: Jaarlijks

icoonGezondheidseffect

Door het inademen van fijn stof komt het in ons lichaam, hoe kleiner de deeltjes hoe dieper ze in het menselijk lichaam kunnen doordringen en hoe meer schade ze kunnen veroorzaken:

  • Hoe klein de blootstelling ook is, er is altijd een risico op een schadelijk effect op de gezondheid.
  • Kortdurende blootstelling aan hogere concentraties veroorzaken vroegtijdige sterfte, verhoogde ziekenhuisopnames vanwege hart- of longproblemen, acute en chronische bronchitis en astma-aanvallen.
  • Langdurige blootstelling (maanden tot jaren) veroorzaken vroegtijdige sterfte, vooral bij mensen met chronische hart- of longziekten, een verminderde groei van de longfunctie bij kinderen, longkanker alsook borstkanker en kanker in het spijsverteringsstelsel.

Naast gezondheidseffecten heeft fijn stof een invloed op het klimaat: naargelang de samenstelling kan fijn stof zowel voor afkoeling als voor opwarming zorgen.

doelstellingDoelstellingen

NaamDoelstellingMeetplaatsen die doelstelling halen in 2022
Europese grenswaarde Jaar: 40 µg/m³ Groene vink 43/43
Dag: maximaal 35 dagen per jaar > 50 µg/m³ slecht 42/43
WGO-advieswaarde Jaar: 15 µg/m³ slecht 0/43
Dag: maximaal 3 dagen per jaar > 45 µg/m³ slecht 0/43
Vlaams luchtbeleidsplan voldoen aan WGO-advieswaarden tegen 2050 /

toestandToestand in 2022

De Europese jaar- en daggrenswaarde voor PM₁₀ werd overal gehaald in 2022 met uitzondering van de daggrenswaarde in Rieme.
De WGO-jaar- en dagadvieswaarden werden overal overschreden. In het Vlaams luchtbeleidsplan is het voldoen aan de WGO-advieswaarden opgenomen als langetermijndoelstelling

In 2022 lagen de gemeten PM₁₀-jaargemiddelden in Vlaanderen tussen 18 en 29 µg/m³.

  • Het jaargemiddelde was het laagst op de landelijke meetplaats Walshoutem.
  • Het hoogste jaargemiddelde werd genoteerd op de meetplaats in Rieme in de Gentse kanaalzone waar er door wegenwerken in de omgeving extra stofhinder was in de eerste helft van 2022.
  • Op deze meetplaats noteerden we het meeste aantal verhoogde daggemiddelden: 40 dagen > 50 µg/m³ (EU) en 54 dagen > 45 µg/m³ (WGO).

Volgens de modelberekeningen werd geen enkele Vlaming blootgesteld aan PM10-concentraties hoger dan de Europese jaar- en daggrenswaarde:

  • De hoogste gemodelleerde jaargemiddelden werden gemodelleerd voor het noorden van Vlaanderen en voor de regio rond Kortrijk.
  • Het model berekende de laagste jaargemiddelden in het zuiden van de provincies Vlaams-Brabant en Limburg.

Wel werden bijna alle Vlamingen blootgesteld aan concentraties boven de WGO-advieswaarden voor PM10, zie hiervoor de indicator blootstelling en gezondheidseffecten van fijn stof

Bij verhoogde concentraties wordt de bevolking geïnformeerd, een stookadvies afgekondigd of zelfs een snelheidsbeperking op een aantal secties van ringwegen en snelwegen opgelegd:

  • In 2022 werd de informatiefase 3 keer afgekondigd, het stookadvies 3 keer en de snelheidsbeperking 1 keer.

 evolutieEvolutie

Er was een dalende trend van de jaargemiddelden en van het aantal dagen met daggemiddelden hoger dan 50 µg/m³ in alle typegebieden in de periode 2000-2015, gevolgd door een schommelend verloop sinds 2016. In 2022 zien we zoals in 2021 op de meeste meetplaatsen een lichte stijging of een status-quo in de gemeten concentraties.

  • De laagste concentraties meten we op de landelijke meetplaatsen.
  • De verschillen tussen de typegebieden zijn in de loop der jaren verkleind.

aanpakHoe pakken we dit aan?

Maatregelen om de concentraties van fijn stof te verlagen, richten zich zowel op de uitstoot van primair fijn stof als op de uitstoot van de precursoren (=voorloperstoffen) van (secundair) fijn stof. Het grootste potentieel voor een daling van de fijnstofconcentratie situeert zich bij de landbouwsector (vooral daling ammoniakuitstoot, dit is een fijnstofprecursor) en de huishoudens (houtverbranding). Meer gedetailleerde info is te vinden bij de indicatoren uitstoot fijn stof (PM₁₀) en uitstoot fijnstofprecursoren (NH₃, SO₂ en NOₓ).

InfoMeer informatie 

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en klimaat(adaptatie) zijn onze kerntaken.