Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Meetresultaten / Methodiek luchtkwaliteitsmodellen / Ik woon of werk in een oranje/rode zone. Wat betekent dat voor mijn gezondheid?

Ik woon of werk in een oranje/rode zone. Wat betekent dat voor mijn gezondheid?

Teveel luchtvervuiling zorgt voor nadelige gezondheidseffecten op zowel korte als lange termijn.

Kortetermijneffecten (zoals een toenemend risico op het krijgen van een astma-aanval) worden veroorzaakt door piekconcentraties op smogdagen. Langetermijneffecten (zoals meer risico op longkanker) zijn het gevolg van de langdurige blootstelling aan lagere concentraties luchtvervuiling.

Luchtvervuiling bestaat uit verschillende stoffen. Het is niet altijd duidelijk welke stof verantwoordelijk is voor welk gezondheidseffect. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat zeker de langdurige blootstelling aan fijn stof (PM2,5) zorgt voor de belangrijkste impact op de gezondheid.

De kaarten tonen de jaargemiddelde concentraties. Deze zijn een indicator voor de langetermijnblootstelling. Op basis hiervan kan ingeschat worden wat de kans is op het ontwikkelen van schadelijke gezondheidseffecten door luchtvervuiling op lange termijn.

In de rode zones op de kaarten worden de Europese grenswaarden overschreden. In de oranje zones wordt die grens benaderd. De Europese grenswaarden zijn echter niet voor alle vervuilende stoffen dezelfde als de advieswaarden die de Wereldgezondheidsorganisatie hanteert.

Voor stikstofdioxide (NO2) is de Europese jaargrenswaarde 40 µg/m³. Dit is eveneens de advieswaarde van de WGO.  In de rode zones wordt zowel de EU-grens als de WGO-advieswaarde overschreden.

Voor fijn stof zijn de Europese grenswaarden minder streng dan de WGO-advieswaarden. PM10 is de fijnstoffractie met een diameter kleiner dan 10 micrometer. Hiervoor geldt een Europese jaargrens van 40 µg/m³, de WGO-advieswaarde is 20 µg/m³. Voor PM2,5 (de nog kleinere fijnstoffractie met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer) is de EU jaargrens 25 µg/m³, de WGO-advieswaarde is 10 µg/m³. Voor fijn stof (zowel PM2.5 als PM10) worden de EU-grenzen gerespecteerd. Er zijn bijna geen rode gebieden en straten. De strengere WGO- advieswaarden worden wel op grote schaal overschreden (zones vanaf de lichtgroene kleur).

Voor BC (‘Black Carbon’ of zwarte koolstof), zijn er geen EU-grenzen en ook geen WGO-advieswaarden. De kleurenschaal is gebaseerd op de correlatie tussen BC en NO2. Een rode kleur voor BC betekent dat ook de NO2 concentratie rood zal zijn.

De impact van de langetermijnblootstelling aan luchtvervuiling wordt bepaald door de gezondheid van grote groepen mensen in gebieden met verschillende luchtvervuiling over een lange periode op te volgen.  Hoe hoger de concentratie, hoe groter de kans op schadelijke gezondheidseffecten van luchtvervuiling op populatieniveau. In de oranje/rode zones is de kans op schadelijke effecten voor de bevolking groter. Maar dit betekent niet dat er in de groenere zones helemaal geen schadelijke gezondheidseffecten meer kunnen optreden. Voor fijn stof hebben wetenschappers geen veilige grens kunnen aantonen. Voor NO2 wordt als veilige grens momenteel 20 µg/m³ gehanteerd.

Je wordt niet alleen voortdurend blootgesteld aan de jaargemiddelde concentraties zoals die ingeschat worden in de straat. Jouw persoonlijke blootstelling wordt bepaald door de concentraties op de plaats waar je woont, maar ook door de concentraties binnenshuis, de manier waarop je je verplaatst, jouw werk, hobby’s… Bovendien is de luchtvervuiling ter hoogte van een woning of ander gebouw niet overal dezelfde. Zo kunnen achteraan in de tuin of op een speelplaats achter een schoolgebouw de concentraties van NO2 tot de helft lager zijn. De vervuiling binnen in een woning of gebouw wordt bepaald door de kwaliteit van de buitenlucht, maar ook door bronnen in de woning of het gebouw ( roken, houtverbranding, gasfornuis, kaarsen, …). Meer informatie over vervuiling binnenshuis en tips om de gezondheidsrisico’s te beperken.

Daarnaast heeft het binnenmilieubesluit voor verschillende polluenten in de woning of publiek toegankelijke gebouwen richtwaarden en interventiewaarden geformuleerd. Meer informatie over het binnenmilieubesluit.

Jouw persoonlijke blootstelling aan luchtvervuiling en het individuele gezondheidsrisico zijn dus niet éénvoudig te bepalen. 

Meer informatie:

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid