Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Lucht / Ozon / Ozonconcentratie

Ozonconcentratie (O₃) in de omgevingslucht

  • ozon (O3) is de belangrijkste component in de fotochemische luchtvervuiling (zomersmog)
  • ozon wordt niet rechtstreeks uitgestoten, maar ontstaat uit een reactie van ozonvormende stoffen in de lucht (ozonprecursoren) onder invloed van warmte en de uv-straling van het zonlicht
  • de ozonconcentratie is het resultaat van een evenwicht tussen ozonvorming en -afbraak
  • de lange hittegolf in 2020 zorgde voor veel overschrijdingen van de Europese informatiedrempel, maar we bleven wel overal onder de alarmdrempel
  • jaargemiddelde ozonconcentraties nemen stelselmatig toe; de piekconcentraties tijdens de zomers zijn gedaald sinds 1990, maar stagneren de laatste jaren
Laatst bijgewerkt: september 2021
Actualisatie: Jaarlijks

doelstellingDoelstellingen

Er is een Europese informatie- en alarmdrempel bepaald voor het uurgemiddelde:

Naam 

Doelstelling

informatiedrempel

180 µg/m³

alarmdrempel

240 µg/m³

  • er zijn geen doelstellingen voor de jaargemiddelde ozonconcentratie in de omgevingslucht
  • de Europese richtlijn formuleert wel doelstellingen voor andere parameters ter bescherming van de volksgezondheid en vegetatie

toestandToestand in 2020

De informatiedrempel werd op elke meetplaats minstens 2 uren overschreden.
De alarmdrempel werd nergens overschreden in 2020.

De lange hittegolf in augustus 2020 zorgde voor hoge ozonconcentraties:

  • de informatiedrempel werd op 12 dagen overschreden, waarvan 8 opeenvolgende dagen tijdens de hittegolf tussen 6 en 13 augustus
  • elke meetplaats registreerde minstens 2 uren overschrijding van de informatiedrempel. De meeste overschrijdingen (30 uren) werden gemeten op de meetplaats in Berendrecht.
  • de ozonsmogepisode in augustus was de langste sinds 2003
  • de alarmdrempel werd niet overschreden in Vlaanderen
  • de hoogste concentratie (239 µg/m³) werd gemeten in Sint-Kruis-winkel
  • minder verkeer door coronamaatregelen leidde tot hogere ozonconcentraties

evolutieEvolutie

Achtergrondconcentraties (jaargemiddelden) stijgen, maar piekconcentraties (P99,9-waarden) dalen sinds 1990:

  • het jaargemiddelde geeft een goed beeld van de ozonachtergrondconcentraties, dit is het resultaat van het evenwicht tussen ozonafbraak en -vorming gedurende het hele jaar
  • het P99,9-percentiel geeft een goede inschatting van de ozonpiekconcentraties, namelijk de concentratie waarboven 0,1 % van de waarden liggen, wat overeenkomt met de 9 uren met de hoogste ozonwaarden op jaarbasis
  • sterke variabiliteit tussen jaren hangt samen met de weersomstandigheden tijdens de zomermaanden
  • stijgende achtergrondconcentraties door toename van de uitstoot van ozonvormende stoffen in de noordelijke hemisfeer (o.a. in China en India), ondanks de dalende uitstoot van ozonvormende stoffen in West-Europa
  • afname ozonpieken dankzij maatregelen genomen in de Europese Unie sinds de jaren 1990 waardoor de uitstoot van ozonprecursoren afnam
  • klimaatopwarming en hogere frequentie van hittegolven kunnen deze daling in piekconcentraties (deels) teniet doen, de eerste signalen hiervan zien we de laatste 3 jaar
  • de ozonconcentratie is het resultaat van een evenwicht tussen ozonvorming en -afbraak, daarom zorgen maatregelen genomen in het verkeer in eerste instantie voor hogere achtergrondconcentraties omdat de bijhorende daling in NO-uitstoot leidt tot minder ozonafbraak

aanpakHoe pakken we dit aan?

Om de ozonpieken te verminderen, moet de uitstoot van de ozonvormende stoffen NOx (NO2), CO, CH4 en NMVOS dalen.

  • voor NMVOS is er vooral reductiepotentieel bij de industrie en bij specifieke huishoudelijke producten (zie indicator uitstoot NMVOS)
  • voor NOx is er voornamelijk reductiepotentieel bij het wegverkeer (zie indicator uitstoot stikstofoxiden)
  • voor CO werden geen maatregelen geformuleerd
  • voor de maatregelen om de CH4-uitstoot terug te dringen, verwijzen we naar het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2030. De belangrijkste maatregelen situeren zich bij de sector landbouw:
    • optimaliseren van voederrantsoenen en van de voederefficiëntie
    • proefproject vergisting van de mest op varkens- en melkveebedrijven

InfoMeer informatie

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.