Vlaanderen.be vmm.be
Je bent hier: Home / Water / Riolering en waterzuivering / Financiering en kostenefficiëntie / Saneringsplicht watermaatschappijen

Saneringsplicht watermaatschappijen

De watermaatschappijen organiseren niet alleen de productie en de levering van drinkwater, ze zijn ook verantwoordelijk voor de opvang, het transport en de zuivering van het afvalwater afkomstig van hun klanten.

De watermaatschappijen zijn met andere woorden saneringsplichtig. Natuurlijk beginnen ze niet van nul en hoeven ze het afvalwater van hun klanten ook niet noodzakelijk zelf te zuiveren. Ze kunnen gebruik maken van de collectoren en de waterzuiveringsinstallaties aangelegd door de NV Aquafin (in opdracht van het Vlaamse Gewest) en van de gemeentelijke rioleringsinfrastructuur. De watermaatschappijen kunnen daarvoor een contract afsluiten met Aquafin en met de gemeenten.

Bovengemeentelijke saneringsverplichting

Voor het gebruik van de bovengemeentelijke zuiveringsinfrastructuur sloten alle watermaatschappijen een contract af met Aquafin zodat deze blijft instaan voor de uitbouw en de exploitatie van de collectoren en de waterzuiveringsinstallaties. Waar welke zuiveringsinfrastructuur nodig is, wordt nog steeds door het Vlaamse Gewest bepaald en opgedragen aan

Aquafin factureert haar kosten aan de watermaatschappijen. Zij rekenen de kosten op hun beurt door aan hun abonnees onder de vorm van een bovengemeentelijke bijdrage en/of vergoeding, maar ook de bedrijven met een saneringscontract met Aquafin dragen een stuk bij. De kosten die niet door deze inkomsten gedekt worden, worden vergoed door het Minafonds. De inkomsten in het Minafonds worden onder meer gegenereerd vanuit de heffing op de waterverontreiniging en aangevuld met dotaties van het Vlaamse Gewest.

Overzicht financiele stromen op bovengemeentelijk vlak

Gemeentelijke saneringsverplichting

De lokale inzameling van het afvalwater via de openbare riolen en grachten en de lokale zuivering ervan in kleinschalige waterzuiveringsinstallaties behoren tot de gemeentelijke saneringsverplichting. Om hieraan te voldoen kan de watermaatschappij een contract afsluiten met de gemeente. Er zijn verschillende mogelijkheden:

  1. De gemeente neemt de saneringsverplichting over van de watermaatschappijen en blijft zelf instaan voor de uitbouw en het onderhoud van hun rioleringsnetwerk.
  2. Er wordt een samenwerking opgezet tussen gemeenten en watermaatschappijen en duidelijk aangegeven wie voor wat verantwoordelijk is.
  3. De gemeente draagt de uitbouw en/of het onderhoud van hun rioleringsnetwerk over aan een intercommunale of aan een derde.

Om de verdere uitbouw en het duurzame onderhoud van het rioleringsnetwerk te bekostigen, werden de gemeentelijke saneringsbijdrage en -vergoeding in het leven geroepen. Deze middelen kunnen uitsluitend hiervoor aangewend worden. Daarnaast nemen de gemeenten een deel van de kosten op zich.

Gemeentelijke saneringscontracten

De afgelopen jaren inventariseerde de VMM systematisch de gemeentelijke saneringscontracten. Zo'n contract is noodzakelijk om de verantwoordelijkheden tussen een watermaatschappij en een of meerdere gemeenten te regelen.

Volgende conclusies kunnen we uit de inventaris trekken:

  • Alle gemeenten, behalve Baarle-Hertog, hebben ondertussen een saneringscontract afgesloten. In de meeste gevallen wendt de gemeente zich tot de watermaatschappij die ook het drinkwater levert binnen haar gebied.
  • Tot 2008 hield de helft van de gemeenten het rioolbeheer in eigen handen. Daarna sloten steeds meer gemeenten een overeenkomst met een intercommunale of een watermaatschappij.
  • Veertien gemeenten die officieel het rioolbeheer zelf doen, laten via een concessie een deel of het volledige rioolbeheer door Aquafin uitvoeren.
  • De meeste gemeentelijke saneringscontracten zijn gebaseerd op een modelcontract. Desondanks zijn de contracten allesbehalve uniform, dit door het weglaten, toevoegen en wijzigen van onderdelen tijdens de contractonderhandelingen.
Evolutie van het aantal gemeentelijke saneringscontracten

Wie staat in voor het rioolbeheer?

2005

2010

2015

2016

Gemeente zelf

127

133

112

106

Watermaatschappij

37

91

107

107

Intergemeentelijke entiteit

31

86

86

86

Derde watermaatschappij

7

24

23

22

TOTAAL

202

334

328

321

Evolutie van aantal toegetreden gemeenten per rioolbeheerder

Rioolbeheerder

2005

2010

2015

2016

Gemeente

121 124 105 106

AGSO Knokke-Heist

 

 

1 1

AquaRio (Farys)

36

49

49

49

HidroGem (Pidpa)

0

1

3

3

HidroRio (Pidpa)

0

16

23

23

HidroSan (Pidpa)

0

5

6

6

IVEG

0

3

3

3

IWVA

0

3

4

4

Infrax West

0

18

19

19

Inter-aqua

29

34

36

36

Rio-link (Water-link en AQF)

1

13

11

11

Riopact-vennoot (De Watergroep en AQF)

0

11

15

15

Riobra

0

24

25

25

Vivaqua

3

6

6

6

Niet gekend

118

1

2

1

TOTAAL

308

308

308

308

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid