Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Transport / Uitstoot van luchtverontreinigende stoffen

Uitstoot van luchtverontreinigende stoffen door transport

  • de uitstoot van de sector transport is de som van de uitstoot door wegverkeer,  scheepvaart, luchtvaart, spoorverkeer en mobiele machines
  • wegverkeer heeft het grootste aandeel in de uitstoot door transport, vooral door personenwagens
  • de sector transport was in 2019 de belangrijkste bron van NOx (NO2) en elementair koolstof in Vlaanderen
  • de uitstoot van de meeste luchtverontreinigende stoffen daalde in de periode 2000-2019
  • het aandeel niet-uitlaatemissies van PM2,5 bij het wegverkeer neemt jaar na jaar toe
Laatst bijgewerkt: september 2021
Actualisatie: Jaarlijks

doelstellingDoelstellingen

Momenteel bestaan er geen Europese of Vlaamse drempels voor de totale uitstoot van luchtverontreinigende stoffen door transport. Voor een aantal stoffen, waaronder NOx, PM2,5 en SO2, werden wel regels opgesteld voor de volledige Vlaamse uitstoot. Er bestaan ook Europese drempels voor de uitstoot van elk voertuig afzonderlijk, de zogenaamde Euronormen. Bovendien werden doelstellingen bepaald m.b.t. de samenstelling wagenpark, de modale verdeling van transport en het aantal voertuigkilometers over de weg.

toestandEmissiebron (2019)

Het aandeel van transport in de totale Vlaamse uitstoot varieerde sterk tussen luchtverontreinigende stoffen:

  • NOx (NO2): 61 %
  • elementair koolstof: 45 %
  • andere luchtverontreinigende stoffen: maximaal 23 %

Wegverkeer had meestal het grootste aandeel in de uitstoot door transport:

  • het aandeel van het wegverkeer was het grootst voor NOx (NO2) (aandeel van 49 %),  PM2,5 (61 %) en CO (71 %)
  • het belang van de binnenlandse luchtvaart en de dieseltreinen was beperkt
  • SO2 was een uitzondering, aangezien de scheepvaart en luchtvaart de belangrijkste bronnen waren

Binnen het wegverkeer waren personenwagens de belangrijkste bron voor de meeste stoffen:

  • NOx (NO2) was voornamelijk (meer dan 95 %) afkomstig van dieselvoertuigen
  • voor CO was de uitstoot door benzinewagens veel hoger dan die door dieselwagens
  • dieselwagens waren ook overheersend in de uitstoot van PM2,5

Een belangrijk deel van de uitstoot door transport waren niet-uitlaatemissies:

  • 61 % van de PM2,5-uitstoot door wegverkeer werd veroorzaakt door slijtage van wegdek, banden en remmen
  • 39 % van de PM2,5-uitstoot door wegverkeer ontstond door verbranding van brandstoffen, de zogenaamde uitlaatemissies
  • ook het spoorverkeer veroorzaakte niet-uitlaatemissies, te wijten aan slijtage van rails en bovenleidingen

 evolutieEvolutie

De uitstoot van de meeste luchtverontreinigende stoffen daalde in de periode 2000-2019:

  • SO2 nam het sterkst af (daling van 90 %) dankzij opeenvolgende EU-richtlijnen die sinds 2002 het zwavelgehalte van brandstoffen beperken
  • de uitstoot van elementair koolstof daalde met 78 % door de toepassing van roetfilters
  • de uitstoot van PM2,5 daalde vooral door de afname van de uitlaatemissies bij het wegverkeer
  • de uitstoot van NOx door het wegverkeer bedroeg in 2019 nog 41 % van de uitstoot in 2000. Dit komt grotendeels door het gebruik van driewegkatalysatoren in benzinewagens en de toepassing van uitlaatgasrecirculatie en selectieve katalytische reductie bij vrachtwagens. Bij personenwagens op diesel daalde de uitstoot nauwelijks waardoor de uitstoot van NOx nog steeds erg hoog is.

Er was een stijging van de niet-uitlaatemissies van PM2,5 bij het wegverkeer tussen 2000 en 2019:

  • de reden is dat het aantal wagens en het aantal gereden kilometers toenamen waardoor er meer slijtage was van remmen, banden en wegdek
  • ook het relatieve belang van de niet-uitlaatemissies nam toe omdat wegvoertuigen steeds minder uitstootten via de uitlaat, dankzij de steeds strengere emissienormen
  • in 2000 waren 15 % van de PM2,5-uitstoot door het wegverkeer niet-uitlaatemissies, in 2019 hadden deze al een aandeel van 61 %

aanpakHoe pakken we dit aan?

Het Vlaams Luchtbeleidsplan 2030 bevat maatregelen voor de verbetering van de luchtkwaliteit in Vlaanderen, waaronder het relevant mobiliteitsbeleid. Voor de sector verkeer gaat de meeste aandacht naar het wegverkeer, dat verantwoordelijk is voor het merendeel van de uitstoot. Het plan focust op een modale verschuiving, minder kilometer over de weg en een vergroening van de vloot (zie indicatoren samenstelling wagenpark en activiteiten wegverkeer). Een bespreking van de voortgang van de maatregelen is terug te vinden in het voortgangsrapport over het luchtbeleidsplan 2030.

InfoMeer informatie

Hoe wordt emissiefraude door wegvoertuigen aangepakt? 

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.