Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Landbouw / Fosfaat in oppervlaktewater in landbouwgebied

Fosfaat in oppervlaktewater in landbouwgebied (2002-2021)

  • Het percentage meetplaatsen in landbouwgebied dat de fosfaatnorm in winterjaar 2020-2021 overschrijdt, bedraagt 57 %.
  • Sinds de piek in 2015-2016 is het percentage meetplaatsen met normoverschrijding gedaald.
  • Fosfaat is een belangrijke plantenvoedende stof en is een essentiële bouwsteen in alle levende wezens. Te veel fosfaat draagt echter bij tot de eutrofiëring of overbemesting van de waterlopen. Dit wordt onder meer zichtbaar door overmatige algengroei.
Laatst bijgewerkt: december 2021
Actualisatie: Jaarlijks

doelstellingDoelstellingen

  • De milieukwaliteitsnormen voor fosfaat in oppervlaktewater gelden voor de jaargemiddelde concentratie, zijn gespecifieerd per waterlooptype en variëren van 0,07 tot 0,14 mgP/l.
  • Het normenstelstel voorziet ook een indeling in kwaliteitsklassen waarbij de grens tussen goed en matig overeenkomt met de milieukwaliteitsnorm. 
  •  

toestandToestand

In het winterjaar 2020-2021:

  • overschreed 57 % meetplaatsen de norm;
  • behoort 26 % van de meetplaatsen tot de klasse "slecht" wat impliceert dat de fosfaatnorm er in ruime mate overschreden wordt.

evolutieEvolutie

  • Sinds 2015-2016 neemt het aantal meetpunten dat aan de milieukwaliteitsnorm voldoet (de klassen “goed” en “zeer goed”) traag toe.
  • Voorzichtigheid blijft echter geboden bij de beoordeling van de evolutie sinds 2016. Het is immers onduidelijk in welke mate veranderingen in monitoring en minder staalnames omwille van drooggevallen meetplaatsen tijdens de zomerperiode een rol gespeeld hebben.
  • Het merendeel van de meetplaatsen vertoont geen statistisch significante trend (periode 2011-2021: 67 %; periode 2016-2021: 85 %). Voor een kortere periode is dat logisch, want minder metingen maakt dat de evolutie minder duidelijk is. Voor beide periodes is het percentage meetplaatsen met een significante daling wel duidelijk groter dan het percentage met een significante stijging.
  • Het gebruik van dierlijke mest is in het verleden voornamelijk gericht geweest op de invulling van de stikstofbehoeften van de gewassen. Hierdoor zijn grote hoeveelheden fosfaat opgebracht die niet werden opgenomen door de gewassen en geleid hebben tot een accumulatie van fosfaat in de landbouwgronden. Bodems kunnen een bepaalde hoeveelheid fosfaat vasthouden maar die hoeveelheid is niet onbeperkt waardoor fosfaat uiteindelijk kan uitspoelen naar grond- en oppervlaktewater. Daarnaast kan door erosie van de fosfaatrijke bodem ook fosfaat afspoelen naar oppervlaktewater. De huidige fosfaatverliezen in landbouwgebied zijn gedeeltelijk een gevolg van hoge fosfaatbemesting in de voorbije decennia. Zolang de capaciteit van de bodem om fosfaat vast te houden, overschreden wordt, zullen fosfaatverliezen optreden, ook al wordt de hoeveelheid toegediend fosfaat sterk gereduceerd. 

aanpakHoe pakken we dit aan?

Het 6de mestactieplan voor de periode 2019-2022 (MAP 6) moet ervoor zorgen dat minder nitraten en fosfaten uit meststoffen in het water terechtkomen. Belangrijke elementen zijn o.a.:

  • bemesten met de meest geschikte mestsoort en bemestingstechniek, volgens de juiste dosis en op het juiste tijdstip,
  • de bodemkwaliteit verbeteren;
  • de directe verliezen van nutriënten tegengaan;
  • de gebiedsgerichte aanpak.

De stroomgebiedbeheerplannen bepalen wat Vlaanderen zal doen om de toestand van het oppervlaktewater en het grondwater te verbeteren. Alle maatregelen en acties om de toestand van de watersystemen te verbeteren of de overstromingsrisico's beter te beheren, zijn samengebracht in het maatregelenprogramma. Voor deze indicator is vooral Groep 7B - Verontreiniging oppervlaktewater van belang.

InfoMeer informatie

 

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en klimaat(adaptatie) zijn onze kerntaken.