Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Klimaat / Broeikasgasemissies per sector

Broeikasgasemissies per sector (1990-2019)

  • Helft uitstoot afkomstig van industrie en energie(productie): 51 % in 2019.
  • Vooral energie, industrie en huishoudens doen uitstoot sinds 2005 dalen.
  • De totale uitstoot daalde met 15,5 % sinds 2005.
Laatst bijgewerkt: september 2021
Actualisatie: Jaarlijks

evolutieEvolutie

Industrie – uitstoot daalt met 14,1 % sinds 2005

  • De uitstoot daalde van 23,8 Mton CO2-eq in 2005 naar 20,4 Mton CO2-eq in 2019.
  • Tussen midden jaren ‘90 en 2009 (een jaar met zeer lage emissies omwille van de economische crisis) wist de industrie in Vlaanderen haar emissies gestaag te reduceren. Deze afname kan het gevolg zijn van verbeteringen in energie-efficiëntie onder invloed van het Europees emissiehandelssysteem en de energieconvenanten met de Vlaamse overheid, maar ook een verplaatsing van industriële activiteiten naar andere landen kan de daling verklaren.
  • De laatste jaren schommelt de uitstoot van de industrie rond 21 Mton CO2-eq, en ook het aandeel van de industrie in de totale broeikasgasuitstoot blijft rond de 27 % hangen.

Energie – uitstoot daalde met 27,1 % sinds 2005

  • In 2004 werd het emissiereductiepad ingezet, initieel met kleine stapjes. Na 2010 versnelde de emissiereductie even tot 2014, waarbij de uitstoot met gemiddeld 1,3 Mton CO2-eq per jaar afnam. Sinds 2015 blijven de emissies gerelateerd aan de productie, omvorming en verdeling van energie (vnl. elektriciteitscentrales en petroleumraffinaderijen) schommelen rond 18 Mton CO2-eq per jaar.
  • De daling van de uitstoot was het resultaat van de sluiting van enkele elektriciteitscentrales op fossiele brandstoffen, de uitbouw van hernieuwbare energieproductie voor elektriciteit en warmte, en een verbetering van de energie-efficiëntie.
  • Het aandeel van de energieproductie in de Vlaamse uitstoot daalde van 28 % in 1990 naar 22 % in 2018. In deze periode namen de broeikasgasemissies in de sector energie dus sterker af dan in de andere sectoren. In 2019 klom het aandeel van de energiesector echter terug naar bijna 24 %.
  • Afvalverbranding met energierecuperatie (stroom- en/of warmteproductie) wordt mee onder de energiesector beschouwd. De hoeveelheid broeikasgassen die hierbij wordt uitgestoten, laat al enkele jaren een stabilisatie zien en vormt een aandachtspunt voor de komende jaren.

Huishoudens en handel & diensten – uitstoot daalt met 25,4 % en 6,1 % sinds 2005

  • De uitstoot van deze 2 sectoren is bijna volledige toe te schrijven aan verwarming van gebouwen en dus zeer afhankelijk van de buitentemperatuur. Zo is er een lagere uitstoot in jaren met zachte winters (2011 en 2014) en een hogere uitstoot bij strenge winters (2010, 2013).
  • Na 2014 stijgt de uitstoot van de handel & diensten opnieuw. De uitstoot lag in 2019 met een gemiddeld strenge winter nog bijna 13 % hoger dan in 2014.
  • De huishoudens slaagden er wel in hun emissies na 2014 stabiel te houden en zelfs nog wat verder te reduceren tussen 2014 en 2019 (-2,3 %).
  • De inzet van energiebesparende maatregelen (bv. premies voor dakisolatie en instellen van bouwvoorschriften) en de overstap naar meer hernieuwbare energiebronnen (bv. premies voor zonneboilers en warmtepompen) leiden tot resultaat, ook al lijkt de snelheid van reductie nog niet voldoende om de klimaatdoelstellingen te behalen.

Transport – uitstoot broeikasgassen blijft schommelen rond niveau 2005

  • De broeikasgasemissies van transport blijken al sinds 2000 te schommelen rond 16 Mton CO2-eq (16,3 in 2019).
  • Het aandeel van transport steeg van 15 % in 1990, naar 18 % in 2005 en zelfs naar 21 % in 2019.
  • Maatregelen in deze sector zoals de aangescherpte uitstootnormen voor nieuw verkochte personenvoertuigen, het rekeningrijden voor goederentransport en de bijmenging van biobrandstoffen, bleken tot 2015 niet voldoende om het effect van stijgende transportstromen op te vangen. Sinds 2016 lijkt wel een lichte kentering ingezet naar een netto uitstootreductie.

Landbouw (exclusief veranderingen in landgebruik of het zogenaamde 'LULUCF') – uitstoot stijgt met 3 % sinds 2005

  • Na een eerdere daling, neemt de uitstoot van de landbouw jaarlijks weer gestaag toe sinds een tiental jaren.
  • Zo daalde ook het aandeel van de landbouwsector in de Vlaamse uitstoot van 10,1 % in 1990 naar 7,7 % in 2005, om erna weer te stijgen naar 9,4 % in 2019.
  • Belangrijkste bron van die toename blijkt de veeteelt: spijsvertering en mestopslag bij runderen.

Afval – uitstoot teruggedrongen met 31 % sinds 2005

  • De emissies gerelateerd aan afvalverwerking (zonder energierecuperatie) en afvalwaterbehandeling kenden al een belangrijke daling voordien, maar konden ook tussen 2005 en 2019 nog met bijna een derde verminderd worden.
  • Grootste drijfveren hier waren een stortverbod aangevuld met de verplichting om vrijkomende gassen (methaan) maximaal nuttig aan te wenden voor energierecuperatie.
  • Belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren is het onbedoeld vrijkomen van gassen met een hoog opwarmend vermogen uit afgedankte koel- en airco-installaties. Hun aandeel in de uitstuit van deze sector nam toe van 2 % in 2005 naar 36 % in 2019. 

IcoonGevolgen

De klimaatverandering die we wereldwijd sinds 1850 waarnemen, is onmiskenbaar mede toe te schrijven aan menselijke activiteiten die de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer verhogen: voornamelijk het gebruik van fossiele brandstoffen en ontbossing. Die activiteiten gaan immers gepaard met een netto uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer.

aanpakHoe pakken we dit aan?

De maatregelen waarmee Vlaanderen de emissies van de niet-ETS fractie** wil terugdringen tegen 2020, 2030 en 2050 worden respectievelijk beschreven in:

Het beleid ter reductie van de ETS-fractie* wordt volledig op Europees niveau uitgestippeld.

* ETS-emissies: emissies die onder het Europees emissiehandelssysteem (ETS) vallen. Het betreft het gros van de emissiebronnen uit de sectoren energie en industrie. Hiervoor gelden enkel doelstellingen op het geheel van de EU.

** Niet-ETS-emissies: alle emissies die niet onder het ETS vallen. Het betreft vooral emissies afkomstig van transport, huishoudens, handel & diensten en landbouw. Enkel voor deze fractie werden de EU-wijde doelstellingen verder verdeeld over de lidstaten, en binnen België ook verder over de drie gewesten.

InfoMeer informatie

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.