Klimaatverandering
Klimaatverandering is aan de gang, ook in Vlaanderen. De klimaatverandering gebeurt tot nog toe geleidelijk en wordt pas zichtbaar als klimaatgegevens over meerdere decennia bekeken worden, los van variaties van jaar tot jaar. Maar zeker over 2 à 3 generaties heen – de termijn waarvoor woningen doorgaans gebouwd worden – zullen de veranderingen substantieel zijn. Omdat het goed is op deze veranderingen te anticiperen geven we hier een overzicht van de voornaamste veranderingen die ons in Vlaanderen te wachten staan tegen 2100.
Temperatuur, wind en zeeniveau
De temperatuur zal toenemen: in wintermaanden gemiddeld met 1,5 °C à 4,4 °C, in zomermaanden met 2,4 °C à 7,2 °C. Er zullen ook steeds meer erg warme dagen en minder vriesdagen voorkomen. De hogere temperaturen zullen ervoor zorgen dat meer water verdampt.
De windsnelheid zal vooral in de wintermaanden 10 tot 20% hoger komen te liggen.
Voor het zeeniveau aan de Vlaamse kust wordt een versnelde stijging van het zeeniveau verwacht: nog +20 cm à +200 cm deze eeuw.
Neerslagpatronen
De neerslag zal toenemen in de winter. De neerslagverandering in de zomer is complexer:
- De totale neerslaghoeveelheden worden waarschijnlijk kleiner.
- Er zouden minder regenbuien optreden.
- De hevige zomeronweders kunnen extremer zijn en zullen zich vaker voordoen.
Er zijn ook regionale verschillen. Voor de zomer wordt aan de kust een iets kleinere daling van de neerslag verwacht ten opzichte van het Vlaamse binnenland. In de winter zou de neerslagtoename aan de kust dan weer zo’n 10 % groter zijn.
Wateroverlast en -tekort
Klimaatverandering kan leiden tot volgende effecten in Vlaamse rivieren:
- Laagwater in de zomer: door de sterke daling in de zomerneerslag en de toename in de verdamping daalt het debiet aanzienlijk. Tijdens droge zomers kunnen de laagste rivierdebieten met meer dan 50 % dalen. Hierdoor kan de kans op watertekort aanzienlijk toenemen.
- Hoogwater in de winter: de sterke toename van de verdamping compenseert voor een groot deel de toename in de winterneerslag.
- Hoogwater in de zomer: een toename in de frequentie en de omvang van hevige zomeronweders zorgt voor een toename van riooloverstromingen en kleinere waterlopen.
We moeten ons dus zowel voorbereiden om schade door wateroverlast op te vangen, als om schade door watertekort tegen te gaan. Daarom zijn we best gebaat bij ingrepen die vlot bij te sturen zijn en onder verschillende omstandigheden nuttig zijn. Regenwater opvangen en gebruiken is een voorbeeld van een maatregel die onder verschillende omstandigheden nuttig is.
Voor meer informatie omtrent de klimaatverandering verwacht voor Vlaanderen en de gevolgen daarvan voor de waterhuishouding, verwijzen we naar de Milieuverkenning 2030 op www.vmm.be/milieurapport
