Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Water / Projecten / Topsoil brengt verzilting in kust- en poldergebied in kaart

Topsoil brengt verzilting in kust- en poldergebied in kaart

De VMM onderzoekt vanaf 18 juli 2017 de verzilting van het grondwater in het kust- en poldergebied. Dat onderzoek gebeurt vanuit de lucht per helikopter en kadert in het Europese Topsoil-project.
Vluchtplan 28 juli:  zone 4, start vanaf 9.00u

We vliegen in vier zones over verschillende gemeenten

 

 De vluchten zijn gestart op 18 juli 2017 en zullen tot 28 juli duren. Er kan alleen gevlogen worden als de weersomstandigheden dat toelaten. Er mag dus geen mist, sterke wind, onweer of te lage bewolking zijn.

WaarStartdatumEinddatum
Zone 1 18/07/2017 26/07/2017
Zone 2 22/07/2017 26/07/2017
Zone 3 27/07/2017 27/07/2017
Zone 4 28/07/2017 28/07/2017

Opgelet: deze data kunnen nog wijzigen. Ze worden voortdurend up to date gehouden. Wil je de juiste data weten, kom dan altijd hier nog eens kijken.

Hoe meten we?

Een helikopter vliegt systematisch langs lijnen op 250 m afstand van elkaar. Onderaan de helikopter hangt een hoepelvormige meetsonde van 30 op 11 meter. De helikopter vliegt op lage hoogte (65 meter) zodat de meetsonde 30 meter boven de grond hangt. De snelheid is 30 tot 60 km/u.

Door het uitzenden van een elektromagnetisch veld worden gegevens verzameld over het geleidend vermogen van de ondergrond. Uit dit onderzoek kan de VMM de verziltingsgraad van het grondwater afleiden in het kust- en poldergebied vanaf de Franse grens tot het Boudewijnkanaal, het noorden van het Meetjesland en Linkerscheldeoever. Dat betekent dat de helikopter boven de volgende gemeenten zal vliegen: Alveringem, Assenede, Beveren, Blankenberge, Bredene, Brugge, De Haan, De Panne, Diksmuide, Gistel, Houthulst, Ichtegem, Jabbeke, Koekelare, Koksijde, Lo-Reninge, Middelkerke, Nieuwpoort, Oostende, Oudenburg, Sint-Gillis-Waas, Sint-Laureins, Vleteren, Veurne en Zuienkerke.

De helikopter zal bijna niet boven bebouwd gebied vliegen. Waar het wel moet, zal dat beperkt zijn én op grote hoogte gebeuren.

Op linkerscheldeoever gebeuren de metingen in samenwerking met MOW-afdeling Maritieme Toegang, het Havenbedrijf Antwerpen, Maatschappij Linkerscheldeoever en het Agentschap voor Natuur en Bos.

Goed om weten

De elektromagnetische straling is onschadelijk voor mens en dier. Het is niet uitgesloten dat paarden kunnen schrikken van het geluid van de helikopter en/of de grote zwevende hoepel in de lucht. Andere dieren zoals runderen blijken geen of nauwelijks hinder te ondervinden van helikoptervluchten bij gelijkaardig onderzoek in 2014 aan de oostkust en buitenlands onderzoek. We bevelen aan om dieren (voornamelijk paarden) op een veilige plaats te stallen gedurende het onderzoek. 

Verzilting Helikoptervlucht

Het zoute water dat in de polder in de bodem zit is er van nature. Door de inpoldering zijn er zoetwaterlenzen ontstaan waardoor we vandaag zoet, brak en zout grondwater in de polders aantreffen. De verdeling tussen zoet, brak en zout water werd al eens in kaart gebracht in de jaren 1960 en 1970. Door de klimaatverandering wordt het evenwicht tussen zoet, brak en zout grondwater verstoord. Door de zeespiegelstijging neemt de omvang van de zoetwaterlenzen in de duinen af en de zilte kweldruk in de polders toe. In perioden van droogte neemt de watervraag toe, maar door de verzilting is minder zoetwater voorhanden. Dat alles kan leiden tot een verdere verzilting, dus een afname van de zoetwatervoorraad. Ook voor toekomstige projecten en voor drinkwaterwinning is kennis over de verziltingsgraad van belang. 

Topsoil: wat en waarom?

Topsoil is een project binnen het Interreg VB North Sea Region programma. Het project is tot stand gekomen om de Noordzeeregio in de toekomst beter te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Heel veel dagelijkse activiteiten zijn onlosmakelijk verbonden aan het bovenste deel van de bodem. Klimaatverandering heeft immers een steeds snellere impact op de ondergrond en het grondwater.

Doel van het project

De algemene doelstelling van het project is om gezamenlijk en interregionaal te onderzoeken hoe we de ondiepe ondergrond (bovenste 30 meter van de bodem) beter weerbaar kunnen maken tegen klimaatverandering.

De praktische implementatie van de uitgewerkte oplossingen gebeurt in 16 pilootprojecten in verschillende regio's van het Noordzeegebied.

Het aandeel van de VMM binnen het project handelt over zoutwaterintrusie en ondergrondse buffering van neerslagoverschot. Hierbij wordt gefocust op het kust- en poldersysteem. Klimaatverandering werkt hier immers op twee fronten: enerzijds zal door de voorspelde drogere zomers een grotere nood zijn aan zoet water, maar zal er minder neerslagoverschot zijn. Anderzijds zal door zeespiegelstijging de omvang van de zoetwaterlenzen in de duinen afnemen en de zilte kweldruk in de polders toenemen. Netto zullen we dus minder zoet grondwater beschikbaar hebben.

 Om de evolutie van de zoetwaterlenzen van nabij op te volgen is er nood aan een nieuwe kartering van de actuele verziltingsgraad van het freatisch grondwater in het gebied. Aansluitend zal onderzocht worden in hoeverre lokale maatregelen de zoetwaterbeschikbaarheid kunnen vergroten om de klimaatuitdaging aan te gaan.

 Het onderzoek bestaat dus uit 2 grote delen:

  • het in kaart brengen van de zoet-zoutwaterverdeling met de helikopter;
  • verkennend onderzoek naar potenties om de zoetwaterbeschikbaarheid in de ondiepe ondergrond te verbeteren. 

Topsoil in Europa

Het Topsoil-project is tot stand gekomen binnen het Interreg North Sea Region. Dat is een tranlogo interreg rgbsnationaal programma met als doel om duurzame economische groei in de deelnemende landen in de Noordzeeregio te ondersteunen, te ontwikkelen en te bevorderen. Grensoverschrijdende samenwerking is van groot belang aangezien klimaatverandering niet stopt aan de landsgrenzen. Meer info over het project vind je ook in deze folder.

 

Projectpartners
Nederland

Waterschap Hunze en Aa's

Waterschap Noorderzijlvest

Provincie Drenthe

Duitsland

Bundesanstalt für Geowissenschaften und Rohstoffe

Dachverband Feldberegnung Uelzen

Landwirtschaftskammer Niedersachsen

Landesamt für Bergbau, Energie und Geologie

Leibniz-Institut für Angewandte Geophysik

Oldenburgisch-Ostfriesische Wasserverband

Landesamt für Landwirtschaft, Umwelt und ländliche Räume Schleswig-Holstein

Universität Bremen Geologischer Dienst für Bremen

België

Vlaamse Milieumaatschappij

Denemarken                

Region Midtjylland (leadpartner)

Region Syddanmark

Herning Kommune

Horsens Kommune

Hydrogeofysik Gruppen, Geoscience Aarhus University

De Nationale Geologiske Undersøgelser for Danmark og Grønland

Verenigd Koninkrijk  

Rivers Trust

Norfolk Rivers Trust

Essex & Suffolk Rivers Trust

Northumbrian Water Ltd.

Durham University

Type project: Interreg VB North-Sea Region

Looptijd: 01/12/2015 - 01/06/2019 

 

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid