Vlaanderen.be www.vmm.be

Mogelijk felle buien met lokale wateroverlast

Vanaf zaterdag 24 juli tot en met donderdag 29 juli worden regelmatig buien voorspeld, met kans op lokaal onweer. Van zaterdagnamiddag 15u tot middernacht kondigt het KMI code oranje af voor de provincies Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg. In heel Vlaanderen zijn er felle buien met veel neerslag op korte tijd mogelijk die plaatselijk voor wateroverlast kunnen zorgen. Volg de waterstanden en voorspellingen op waterinfo.be.

Lees meer…
Je bent hier: Home / Water / Projecten / Proeftuinen Droogte / Voorstelling nieuwe projecten

Voorstelling nieuwe projecten

De Vlaamse industrie heeft een grote watervraag en onze landbouw lijdt onder de verdroging. In een proeftuin droogte gaan verschillende (landbouw)bedrijven, samen en met de steun van de Vlaamse overheid, op zoek naar een oplossing. Eind 2020 kregen negen projectvoorstellen groen licht om van start te gaan. Rode draad is telkens het beschikbare water optimaler inzetten zodat bedrijven minder schade lijden in periodes van schaarste en tegelijkertijd minder water onttrekken aan hun omgeving door de behoefte aan oppervlaktewater en grondwater te verlagen.

We bekijken even kort de nieuwe projecten.

Blue corridor

In Poperinge zal de effluentstroom van een bestaande biologische mestverwerkingsinstallatie via ultrafiltratie en omgekeerde osmose verregaand gezuiverd worden. Dit zal jaarlijks ongeveer 17.000 kubieke meter water opleveren, water van voldoende kwaliteit voor gebruik in land- en tuinbouw.

De helft van het gewonnen water zal gebruikt worden voor het brijvoer van 3.500 varkens en als irrigatiewater voor de contractteelt van het gemengd landbouwbedrijf dat de mestverwerkingsinstallatie in beheer heeft. De andere helft van het water wordt ter beschikking gesteld van twee aangrenzende tuinbouwbedrijven. Om het water te transporteren wordt een ondergrondse waterleiding, een corridor, aangelegd.

Water sharing is caring

In Brasschaat plant de firma Bolckmans Warehousing Olen BV een nieuwe ontwikkeling op het bedrijventerrein Campus Coppens. Om bouwtechnische redenen moet dit gebouw ondergronds een holle ruimte hebben. Deze ruimte zal ingezet worden als extra regenwaterbuffer. Hierdoor kan bijna 300 kubieke meter regenwater extra gebufferd worden. Er wordt ook een netwerk aangelegd tussen de buffer en bestaande regenwaterputten van bedrijven in de buurt. Het netwerk wordt uitgerust wordt met een slim monitoring- en verdeelsysteem. Het regenwater zal gebruikt worden door een truck-carwash en voor de sanitaire toepassingen van alle betrokken bedrijven.

Regenwater dat niet door de bedrijven gebruikt kan worden zal, via een wadi aan de bedrijvenzone, afgevoerd worden naar het omliggende militair domein, een biologisch waardevol gebied. Door de toenemende waterschaarste is dit habitatrichtlijngebied zeer gevoelig voor verdroging. Het grondwater zal er gevoed worden en er wordt een opzuigpunt voorzien waar lokale landbouwers water kunnen onttrekken in perioden van schaarste.  Bedoeling is de noodoverloop naar de riolering nooit te moeten activeren. 

Hemelwater vervangt grondwater

Agfa-Gevaert pompt in Mortsel jaarlijks zo’n 50.000 kubieke meter grondwater op voor haar bedrijfsprocessen. Via de proeftuin zal het bedrijf een bufferbekken met een volume van 3.000 kubieke meter op haar site aanleggen waarin het hemelwater van naburige bedrijven afgeleid wordt. Dat water zal gebruikt worden in de productie en als koelwater van technische installaties. Een overloop van het bufferbekken naar een wadi zal ervoor zorgen dat het overtollige water ter plaatse infiltreert. Het bufferbekken kan een droogteperiode van 21 dagen opvangen.

Op langere termijn wil het bedrijf volledig overschakelen op regenwater. Hergebruik en bijkomende infiltratie zal er bovendien voor zorgen dat veel minder water naar de Goorloop afloopt, een waterloop die bij hevige en langdurige regen vaak buiten haar oevers treedt. 

Samenwerkwater

In Laakdal werken een groentebedrijf en een eierenproducent samen om hun proceswater te zuiveren en opnieuw te gebruiken. De eierenproducent zorgt voor een continue aanvoer van water. Dit water zal, samen met het regenwater van beide sites, opgeslagen worden in een bufferbekken met een volume van 10.000 kubieke meter. Het gerecupereerde water zal ingezet worden in het groentebedrijf. Ook een nabijgelegen producent van graszoden en de gemeente Laakdal zullen het water gebruiken.

Door het proceswater en het hemelwater te hergebruiken wordt lozing vermeden. Enkel bij te veel water zal een overstort van het bufferbekken lozen in de Laak.

Wateronafhankelijke land- en tuinbouw

In Merksplas zullen de waterige reststromen van enkele glastuinbouwbedrijven, een vergistingsinstallatie en enkele melkveebedrijven – samen goed voor een volume van ongeveer 120.000 kubieke water – verzameld en gezuiverd worden. Door te werken met twee types zuiveringsinstallaties wordt zowel water van hoge kwaliteit als water van lage kwaliteit verkregen die de bedrijven kunnen inzetten naargelang hun noden.

In totaal zou op die manier tussen de 90.000 en 100.000 kubieke meter water per jaar gerecupereerd kunnen worden Dit is bijna 90% van de huidige grondwatervraag van de betrokken bedrijven. 

Klimaatbomen

Het project ‘klimaatbomen’ in Wachtebeke is een samenwerking tussen drie buurbedrijven: een boomkwekerij, een verkoper van buitenplanten en een bedrijf dat loodsen verhuurt. Het regenwater van de daken van de loodsen wordt nu grotendeels geloosd in de grachten rondom het bedrijf en via het grachtenstelsel richting Nederland afgevoerd, terwijl de boomkwekerij en de plantenverkoper water oppompen om hun planten te begieten.

Via de proeftuin zal een groter deel van de loodsen aangesloten worden op de regenwateropvang. Het opgevangen water zal via een overloop afgeleid worden naar een nieuw bufferbekken op de terreinen van de boomkwekerij. De boomkwekerij zal ook overstappen naar druppelbevloeiing waardoor tot 10 keer minder water nodig zal zijn.

In overleg met de Polder Moervaart-Zuidlede zullen de grachten rondom de boomkwekerij uitgediept en vergroot worden en zullen er tussenschotten geplaatst worden. Dit zorgt ervoor dat het gebied vochtiger blijft in droge periodes.

Waterdelen

De twee aanpalende bedrijven Devamix en BSV in Harelbeke gebruiken water om beton te produceren en om te vernevelen op de stuifgevoelige producten die ze opslaan. Vooral in droge periodes is veel water nodig om stofhinder in de buurt te vermijden. Tot voor kort gebruikten de bedrijven hiervoor water uit het kanaal Kortrijk-Bossuit, maar dit mag niet meer.

Een oplossing werd gevonden in een samenwerking met de firma Bekaert, een metaalverwerkend bedrijf op een beperkte afstand. Bekaert loost jaarlijks grote hoeveelheden gezuiverd bedrijfsafvalwater. Dat water kan niet opnieuw gebruikt worden in de eigen processen, maar is van voldoende kwaliteit voor de noden van de firma’s Devamix en BSV. In de proeftuin droogte zal ter hoogte van het lozingspunt van Bekaert een bufferbekken aangelegd worden van waaruit een leidingtracé het water tot bij de site van Devamix en BSV zal brengen.

Slim water en energienetwerk

In Meer werken twee glastuinbouwbedrijven en een vleesverwerkend bedrijf samen om water en energie efficiënter in te zetten. In de proeftuin droogte worden enkele waterbesparende maatregelen ondersteund. De glastuinbouwbedrijven hebben tijdens de wintermaanden een overschot aan regenwater. Dit water zal via een ondergrondse leiding naar het vleesverwerkend bedrijf gebracht worden die het kan inzetten bij de verdampingscondensoren. In omgekeerde richting wordt het gezuiverde proceswater van het vleesverwerkend bedrijf te beschikking gesteld van de glastuinbouwbedrijven. Hiervoor wordt een extra bufferbekken geplaatst.

Er zal ook onderzocht worden of het water- en energie netwerk nog verder in de omgeving kan uitgebreid worden en of de wateroverschotten gekoppeld kunnen worden aan watertekorten in de landbouw.

Samenwater2.0

De proeftuin Samenwater2.0 past in een lopend project ‘Burenwater’. Burenwater wil het regenwater van het dakoppervlakte van het bedrijventerrein de Prijkels in Deinze ter beschikking stellen van de tuinbouwers in de buurt en legt hiervoor een ecologisch ingericht wateropslagbekken aan. Het burenwater-project voorziet echter geen leidingen naar de tuinbouwclusters in de omgeving. Deze zullen via de proeftuinen droogte gerealiseerd worden.

Op het bedrijventerrein wordt ook een nieuwe opslagruimte gebouwd met een verharde oppervlakte van 2,5 hectare. Omdat het infiltratiebekken niet groot genoeg is om de waterbehoefte van alle omliggende land- en tuinbouwers te vervullen, zal via de proeftuin droogte een extra buffertank en een ondergrondse leiding tussen het bedrijf en de tuinbouwsite aangelegd worden. Zo zal er altijd voldoende water beschikbaar zijn. 

De VMM heeft het voorzitterschap van de Droogtecommissie en is aangewezen als trekker voor de subsidie 'Proeftuinen droogte'. 

» Over VMM

Lees meer in de brochure

Cover Proeftuinen Droogte

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.