Vlaanderen.be www.vmm.be

Hoge waterstanden

21/05/2024 - Na de regen van de afgelopen dagen in het oosten van Vlaanderen staan verschillende waterlopen nog boven hun waakstand. De wachtbekkens worden zo veel mogelijk geledigd om capaciteit vrij te maken voor het opvangen van de verwachte neerslag. Aangezien de komende dagen opnieuw neerslag wordt voorspeld en de bodem verzadigd is, kan de hoogwaterperiode blijven aanhouden.

Lees meer…
Je bent hier: Home / Nieuws / Archief / Waterkwaliteit in landbouwgebieden verbetert onvoldoende

Waterkwaliteit in landbouwgebieden verbetert onvoldoende

23-12-2022
De kwaliteit van het oppervlaktewater in landbouwgebied in winterjaar 2021-2022 is qua nitraat beter dan de voorbije jaren. Dit is vooral te danken aan de goede weersomstandigheden. Hiermee is enkel de verslechtering gedurende de periode 2016-2019 weggewerkt. De doelstellingen van het Vlaams mestbeleid worden nog niet gehaald. Fosfor verbetert langzaam, wellicht mee een gevolg van het mestbeleid. De VMM meet en beoordeelt de invloed van de landbouw op de waterkwaliteit in grond- en oppervlaktewater met het MAP-meetnet oppervlaktewater en het freatisch grondwatermeetnet.

De doelstellingen van het mestbeleid worden op dit moment nog niet bereikt. In het winterjaar 2021-2022 werd op 22% van de meetplaatsen minstens één keer de drempelwaarde van 50 mg nitraat per liter overschreden. Er blijven grote regionale verschillen, zowel op niveau van de provincies als op niveau van de bekkens. De orthofosfaatconcentraties in het oppervlaktewater zijn verbeterd sinds 2016. Toen lag het percentage overschrijdingen ruim boven de 70% terwijl in winterjaar 2021-2022 54% van de meetpunten de milieukwaliteitsnorm niet haalden.

Voor grondwater zijn er ook regionale verschillen. Op Vlaams niveau stagneren tot verslechteren de cijfers. In 2021 overschreed gemiddeld 35,4% van de meetputten de norm van 50 mg nitraat/liter, een toename vergeleken met vorige jaren. Ook de gewogen gemiddelde nitraatconcentratie op het meest ondiepe filterniveau - waar de effecten van maatregelen eerst gezien worden – is gestegen. Op basis van de meest recente beschikbare 4-jaarlijkse trend (2018-2021) is er meer landbouwgebied met stijgende dan met dalende nitraattrends.

De lange droogteperiodes tijdens het groeiseizoen in de jaren 2017-2020 leidden tot minder opname van stikstof door de landbouwgewassen en bijgevolg tot een hogere bodemvoorraad nitraat. Als er bij de teeltkeuze en bemesting geen rekening wordt gehouden met de geringe opname in de zomerperiode spoelt de nitraatvoorraad in de winterperiode uit. Dat leidt tot meer overschrijdingen van de drempelwaarde. Omgekeerd waren de natte weersomstandigheden in 2021 gunstig voor de gewasgroei en voor de gewasopname van nitraten, wat samen met verdunning heeft bijgedragen tot minder uitspoelingspieken en een lager overschrijdingspercentage in het winterjaar 2021-2022.

Percentage MAP-meetpunten met overschrijding van de drempelwaarde van 50 mg NO3-/l
Figuur 1: Percentage MAP-meetpunten met overschrijding van de drempelwaarde van 50 mg NO3-/l

MAP-meetpunten met en zonder overschrijding van de drempelwaarde van 50 mg NO3-/l in winterjaar 2021-2022
Figuur 2: MAP-meetpunten met en zonder overschrijding van de drempelwaarde van 50 mg NO3-/l in winterjaar 2021-2022

Procentuele verdeling van grondwaterputten o.b.v. maximaal gemiddelde nitraatconcentraties op putniveau in 2021
Figuur 3: Procentuele verdeling van grondwaterputten o.b.v. maximaal gemiddelde nitraatconcentraties op putniveau in 2021  

Naar het rapport 'Nutriënten in oppervlaktewater en grondwater in landbouwgebied, resultaten 2021-2022'

vmm.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en klimaat(adaptatie) zijn onze kerntaken.