Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Nieuws / Archief / Waterpeilverhoging voor natuurherstel in het Blankaartbekken

Waterpeilverhoging voor natuurherstel in het Blankaartbekken

Op 23 september wordt in het Blankaartbekken een nieuw, hoger waterpeil ingesteld. Daarvoor plaatste de VMM een nieuw pompstation op de Stenensluisvaart. In het opwaarts gelegen stroomgebied van de Engelendelft blijven de huidige peilen behouden. Zo kunnen we zowel voor het natuurgebied als voor de landbouwzone een gepast peilbeheer garanderen.
Door het hogere waterpeil in het Merkembroek en Woumenbroek, kunnen deze deelgebieden van het Blankaartbekken zich als natuurgebied verder ontwikkelen. Hiermee is de tweede fase van het raamakkoord van 2001 over het waterbeheer in de Blankaart een feit. Bij de eerste fase in 2012 kreeg de Blankaartvijver al hetzelfde hogere peil.
Overzichtskaart

Hotspot voor vogels

Het Blankaartbekken, op het grondgebied van Houthulst en Diksmuide, ligt in het winterbed van de IJzer. Het is bekend voor de Blankaartvijver met het omringende rietmoeras en de zogenaamde broeken, laaggelegen hooilanden die in de winter onder water lopen. Het ruime gebied van de Blankaart is een van de belangrijkste watervogelgebieden in Vlaanderen. Tienduizenden eenden en steltlopers vinden er een geschikt overwinteringsgebied, trekvogels komen er graag pleisteren en ook weidevogels zoals grutto, kievit en slobeend voelen er zich thuis. Het gebied maakt deel uit van het Europees Vogelrichtlijngebied IJzervallei. De bijkomende waterpeilverhoging in het Merkembroek en het Woumenbroek is een essentiële stap voor de realisatie van de natuurdoelen voor dit vogelrichtlijngebied.

Gefaseerde aanpak

Het peil dat vanaf vandaag wordt gehanteerd, varieert doorheen het jaar:
  • van 1 februari tot 15 oktober: 2,70 m TAW (d.w.z. 2,70 m boven de zeespiegel)
  • van 16 oktober tot 30 november: 2,80 m TAW
  • van 1 december tot 31 januari: 2,90 m TAW
Bij de waterpeilverhoging "fase 1" in 2012 werden deze streefpeilen ingevoerd in een zone van 433 ha in de omgeving van de Blankaartvijver. Vandaag worden ze ook ingesteld in het Merkembroek en Woumenbroek, waardoor een gebied van in totaal ca. 900 ha hetzelfde waterpeil zal hebben.

Bijzonder aan de peilverhoging van fase 2, die vandaag ingaat, is dat het bekken van de waterloop Engelendelft hydrologisch wordt geïsoleerd: het bekken krijgt een eigen waterbeheer, afgestemd op de landbouw in dit gebied. Omdat ook deze zone in vogelrichtlijngebied ligt, moet ze in de winter kunnen blijven overstromen ten behoeve van overwinterende watervogels. Daarom heeft de Vlaamse Milieumaatschappij een nieuwe pomp en een nieuwe schuif geïnstalleerd op de Engelendelft ter hoogte van de Ieperleedijkstraat. Het nieuwe pompgemaal wordt vandaag in gebruik genomen.

Op de grens van het landbouw- en natuurgebied bouwt De Vlaamse Waterweg nv op dit moment een nieuwe winterdijk. Die zal de omliggende (landbouw)gebieden beter beschermen tegen wateroverlast. In het dijklichaam zal de VMM vier kleinere gemaaltjes installeren om blijvende afwatering van het landbouwgebied te verzekeren. Wanneer deze waterkering klaar is, zal het binnendijkse landbouwgebied gevrijwaard zijn van overstromingen vanuit de IJzer.

In "fase 3" wordt dan een definitief en voor de natuur optimaal peilregime ingevoerd, met een hoger peil in het voorjaar. Deze laatste peilverhoging is pas mogelijk wanneer voor alle betrokken landbouwpercelen een oplossing is gevonden via de grondenbank van de Vlaamse Landmaatschappij.

Raamakkoord en natuurinrichting

Groepsfoto stuurgroep 23/09/19Op een overleg van de Stuurgroep Raamakkoord Blankaart onder voorzitterschap van gouverneur Carl Decaluwé zijn op 9 september 2019 de laatste afspraken gemaakt voor het waterpeil fase 2. Vandaag ondertekenen de gouverneur en 11 partijen de nieuwe peilovereenkomst: de Vlaamse Milieumaatschappij, de Zuidijzerpolder, het Agentschap Natuur en Bos, De Watergroep, de Provincie West-Vlaanderen, de gemeenten Diksmuide en Houthulst, de Boerenbond, het Algemeen Boerensyndicaat, Natuurpunt en de Vlaamse Landmaatschappij. In de overeenkomst worden afspraken gemaakt over het beheer van de waterbeheerinfrastructuur in het gebied in functie van de natuur, de landbouw, de veiligheid en de productie van drinkwater.

Het raamakkoord uit 2001 stelde:

  • dat er een dijk komt om de veiligheid van de bewoners in het Blankaartbekken te garanderen
  • dat het Vlaams Gewest de laaggelegen gronden in de Blankaart aankoopt
  • dat het waterpeil in het Blankaartgebied aangepast wordt aan de noden van de natuur nadat de dijk is aangelegd en de overheid de laaggelegen gronden heeft aangekocht
  • dat een vergoeding zal uitbetaald worden voor de gronden die schade ondervinden van de waterpeilverhoging.

In 2006 ging het natuurinrichtingsproject De Blankaart van start. 13 jaar later:

  • is 295 ha gronden verworven door het Agentschap voor Natuur en Bos, Natuurpunt en de Vlaamse Landmaatschappij
  • waarvan 86 ha is uitgeruild zodat landbouwers elders hun activiteiten kunnen voortzetten
  • zijn een nieuw pompgemaal, een nieuwe stuw en een nieuwe schuif operationeel
  • is de waterpeilaanpassing deels doorgevoerd
  • zijn de vergoedingen betaald
  • en wordt volop gewerkt aan de bouw van de winterdijk.

Via het natuurinrichtingsproject werden ook heel wat werken uitgevoerd om de rietmoerassen in het Merkembroek en het Woumenbroek te herstellen.

Meer informatie over het natuurinrichtingsproject Blankaart lees je op de website van de Vlaamse Landmaatschappij.

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.

» Over VMM

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid