Vlaanderen.be vmm.be
Je bent hier: Home / Water / Kwaliteit waterlopen / Chemie / Zuurstof

Zuurstof

Een voldoende hoge concentratie van opgeloste zuurstof is van groot belang voor het leven in het water en de zelfzuiverende processen in de waterloop. Een zuurstofmeting is voor een oppervlaktewater wat een lichaamstemperatuurmeting is bij de mens: een eerste belangrijke gezondheidsindicator.

Het percentage van de meetplaatsen dat voldoet aan de typespecifieke norm voor opgeloste zuurstof stijgt van 25% in 1990 naar 63% in 2015. Het haalt hierbij een vergelijkbaar niveau als in 2011 en 2012. In 2014 was het percentage dat voldoet lager (55%).

De gemiddelde zuurstofconcentratie bedraagt 8,3 mg/l en scoort hoger in vergelijking met 2014 (7,9 mg/l).  Dit is de op een na de hoogst gemeten waarde sedert het begin van de metingen.

Evolutie opgeloste zuurstof in het Vlaamse oppervlaktewater

Waarom is zuurstof belangrijk voor waterkwaliteit?

Een goede zuurstofhuishouding is cruciaal voor een goede ecologische toestand. Gevoelige soorten verdwijnen immers snel bij verlaagde zuurstofconcentraties. Een oververzadiging met opgeloste zuurstof is ook niet wenselijk. Die wordt veroorzaakt door wierbloei en kan schadelijk zijn voor de kieuwen van vissen.

Ondergedompelde plantaardige organismen (waterplanten, maar ook microwieren) geven overdag door fotosynthese zuurstof af aan het water. Bij wierbloei kan dat proces zelfs tot oververzadiging leiden.

Als de concentratie van opgeloste zuurstof in het water lager is dan de verzadigingswaarde, zal atmosferische zuurstof aan het wateroppervlak het ‘tekort’ door diffusie aanvullen. De verzadigingswaarde is de maximale hoeveelheid zuurstof die bij een gegeven temperatuur onder normale omstandigheden in water kan oplossen. Als die natuurlijke re-aeratie minder snel verloopt dan het zuurstofverbruik in het oppervlaktewater, wordt het ‘zelfzuiverende vermogen’ overschreden. Dat kan niet in een vaste waarde gevat worden. De zelfreiniging wordt immers beïnvloed door tal van factoren, zoals temperatuur, stroomsnelheid en morfologie.

Kwaliteitsvariabelen die rechtstreeks verband houden met de zuurstofhuishouding zijn

  • chemisch zuurstofverbruik
  • organische stikstof
  • ammoniakale stikstof
  • watertemperatuur
  • zoutgehalte
  • opgeloste zuurstof

Indirect zijn ook stikstof en fosfor van belang. Door de saneringsinspanningen van de overheid en het bedrijfsleven is de gemiddelde zuurstofconcentratie in het oppervlaktewater gedurende de voorbije twee decennia geleidelijk toegenomen.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid