Vlaanderen.be vmm.be
Je bent hier: Home / Water / Kwaliteit waterlopen / Chemie / Fysische en chemische kwaliteit van het water

Fysische en chemische kwaliteit van het water

Rivieren, beken, kanalen en meren worden bewoond door een groot aantal levende wezens. De fysische en chemische eigenschappen van het oppervlaktewater bepalen mee of een soort er kan voorkomen. Bij een betere waterkwaliteit vind je doorgaans een grotere diversiteit aan soorten.

Voor de beoordeling van de waterkwaliteit kijken we naar twee groepen van eigenschappen:

  • de algemene fysische en chemische eigenschappen zoals temperatuur, zuurstof, zoutgehalte, zuurtegraad, nutriënten en zwevend stof. Deze parameters zijn van belang voor het goede functioneren van een watersysteem en moeten daarom binnen bepaalde grenzen blijven: niet te hoog maar ook niet te laag.
  • alle stoffen die in normale omstandigheden slechts in zeer kleine hoeveelheden aanwezig zijn of zelfs helemaal afwezig zijn. Wanneer zo’n stof in te grote hoeveelheden aanwezig is, kan ze giftig zijn voor de levende wezens. We noemen ze dan ook ‘gevaarlijke stoffen’.

Algemene fysische en chemische parameters

De normen voor deze parameters zijn typespecifiek. De norm verschilt naargelang het type oppervlaktewater. De eigenschappen van een watertype (zoals diepte, stroomsnelheid en geologie) bepalen immers mee de fysisch-chemische eigenschappen.

Eigenschap

Belang

Parameters

Symbool

temperatuur

Te hoge temperaturen zorgen voor een lagere oplosbaarheid van zuurstof en zijn schadelijk voor levende wezens.

temperatuur

T

zuurstofhuishouding

Bij een lagere zuurstofconcentratie kunnen gevoeligere soorten niet meer overleven.

Hogere zuurstofconcentraties zijn een indicatie van algenbloei.

Bij de afbraak van organische vervuiling wordt zuurstof verbruikt.  

 

opgeloste zuurstof

zuurstofverzadiging

chemisch zuurstofverbruik

biochemisch zuurstofverbruik

O2

O2 verz

CZV

BZV

zoutgehalte

De geleidbaarheid van het water is een maat voor de hoeveelheid vervuilende stoffen in het water. Hogere zoutgehalten zijn schadelijk voor zoetwaterorganismen.

elektrische geleidbaarheid

chloride

sulfaat

EC20

 

Cl-

SO42-

zuurtegraad

Een te hoge of te lage zuurtegraad is schadelijk voor levende organismen.

zuurtegraad

pH

nutriënten

Nutriënten zijn noodzakelijke bestanddelen voor de groei van levende wezens. Bij een te hoog gehalte aan nutriënten raakt het ecosysteem verstoord en kunnen schadelijke algenbloeien optreden.

nitraat

ammonium

Kjeldahl-stikstof

totaal stikstof

orthofosfaat

totaal fosfor

NO3-

NH4+

KjN

N t

oPO43-

P t

zwevend stof

Een te hoog gehalte aan zwevend stof beperkt de zichtbaarheid en belemmert daardoor de fotosynthese. Visuele predatie wordt belemmerd.

zwevend stof

doorzicht

ZS

Secchi

Gevaarlijke stoffen

Alle stoffen die normaal slechts in kleine concentraties of zelfs helemaal niet aanwezig zijn, worden aangeduid met de term ‘gevaarlijke stoffen’ of micropolluenten. Bij lage concentraties zijn deze stoffen vaak onschadelijk, maar bij hogere concentraties worden ze schadelijk voor de levende wezens in het water.

Voorbeelden van gevaarlijke stoffen zijn:

  • zware metalen
  • bestrijdingsmiddelen
  • medicijnresten
  • allerlei industriële reststoffen zoals PAKs.

De concentraties van deze stoffen worden beoordeeld aan de hand van normen. Deze normen beoordelen ofwel de maximale concentratie van de stof ofwel de gemiddelde concentratie van de stof wanneer alle metingen over een heel jaar bekeken worden. Deze normen houden rekening met de ecotoxicologische eigenschappen van de stof.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid