Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Meetresultaten / Luchtkwaliteit op zak met BelAir-app / FAQ BelAir / Hoe wordt de luchtkwaliteit voor mijn locatie berekend?

Hoe wordt de luchtkwaliteit voor mijn locatie berekend?

De app toont je voor je locatie het resultaat van een modelberekening die elk uur wordt vernieuwd. Om de luchtkwaliteit te beoordelen maken we gebruik van een luchtkwaliteitsindex. Die toont één representatief cijfer voor verschillende verontreinigende stoffen.

Het indexcijfer dat de app geeft is niet enkel gebaseerd op het resultaat van een meetstation enkele kilometers verder. De concentraties gemeten op alle meetstations van de Vlaamse Milieumaatschappij worden toegevoegd aan een computermodel, dat ook rekening houdt met alle emissiegegevens en meteorologische omstandigheden. Dit computermodel berekent dan gedetailleerde luchtkwaliteitskaarten voor gans Vlaanderen. De combinatie van het resultaat voor stikstofdioxide, fijn stof en ozon zie je als één indexcijfer in de app.

>> Hoe berekent het model precies de luchtkwaliteit?

Voor de app Belair gebruiken we een model dat berekeningen van het RIO-interpolatiemodel combineert met berekeningen van het atmosferisch dispersiemodel IFDM.

  • RIOHet RIO-interpolatiemodel gebruikt de metingen in de meetstations die het op een slimme manier 'interpoleert'. Het model houdt hierbij rekening met de ruimtelijke representativiteit van de meetstations. Een meetstation in een straat is maar representatief voor een beperkte zone. Meetstations in landelijke gebieden zonder onmiddellijke bronnen in de buurt zijn representatief voor een veel groter gebied. RIO bepaalt de IFDMachtergrondconcentraties op een resolutie van 4 x 4 km (eerste afbeelding)
  • Het IFDM-model gebruikt geen metingen, maar rekent op hogere resolutie de emissies van de lijnbronnen van de sectoren wegverkeer en scheepvaart en de emissies van de gekende puntbronnen van de industrie en energieproductie door (tweede afbeelding).
  • Tenslotte is er een correctie voor dubbeltelling met de RIO-achtergrond en gebeurt er een interpolatie van de resultaten naar een hogere resolutie (hier 10 x 10 m2) voor de visualisatie. Een dubbeltellingscorrectie is nodig omdat het RIO model metingen gebruikt. Die metingen worden bepaald door alle bronnen, dus ook de bronnen waarvoor het IFDM model berekent wat de impact is op de concentraties.

Wat zijn de beperkingen van dit model?

  1. De lijnbronemissies van het wegverkeer worden berekend aan de hand van verkeersmodellen die gebruik maken van tal van mobiliteitsdata die elk hun onzekerheid hebben. De berekeningen gebeuren op basis van verkeerstellingen, gereden snelheden en informatie over het wagenpark. Door de combinatie van verkeerstellingen en gemodelleerde wegvakbelastingen wordt de verkeersintensiteit bepaald. Op de snelwegen heeft men hiervoor permanente intensiteits- en snelheidsmetingen. Voor het onderliggend wegennet zijn er heel wat minder metingen voorhanden. Voor het wagenpark wordt rekening gehouden met het gemiddelde Vlaamse wagenpark. De emissies worden berekend op jaarbasis in kton of ton of kg/jaar. Deze emissies in massa/jaar worden per wegsement omgezet naar kg per km per uur via
    tijdsprofielen (per maand/weekdag/dag). Zo wordt er onder andere rekening gehouden met het verschil tussen een werkdag en het weekend en het tijdstip in de dag. Op een werkdag en tijdens de spits is er meer verkeer, in het weekend en buiten de spits minder. Voor de kaarten in de Belair-app rekenen we telkens één uur door.
  2. De lijnbronemissies van de sector scheepvaart worden berekend door middel van een specifiek emissiemodel. Omdat niet alle input voor het model beschikbaar is, moeten er expertinschattingen gebeuren.
  3. Bij de puntbronemissies van de industrie en energieproductie zijn de coördinaten soms afgerond op kilometers, waardoor de ligging verschilt van de werkelijke ligging. Ook zijn er onzekerheden op de door de bedrijven gerapporteerde waarden in het integraal milieujaarverslag.
  4. Er wordt doorgerekend met de meest recent beschikbare emissies (afhankelijk van het moment in het jaar kan dit 2 jaar voordien zijn).
  5. Het model gebruikt ook ‘data-geassimileerde meteo’. Dit zijn gegevens op basis van meteorologische metingen die gecombineerd worden met weermodellen. Ook deze gegevens hebben een onzekerheid.
  6. De impact van zeer lokale uitstoot (bv. houtkachels, open haarden, niet structurele files,…) of accidentele (woningbrand, …) wordt niet weergegeven door de app.

Het IFDM dispersiemodel is een 'open street' model en houdt geen rekening met obstakels zoals bomen, geluidsschermen, gesloten huizenrijen... Hierdoor onderschat RIO-IFDM de concentraties in street canyons. Dit zijn smalle straten waar de natuurlijke ventilatie beperkt is waardoor de luchtvervuiling zich opstapelt.

Ondanks de beperkingen van het model en de onzekerheden die dat met zich meebrengt, blijkt uit vergelijkingen met metingen dat het model op de luchtkwaliteit
betrouwbaar kan inschatten. Meer lezen over de betrouwbaarheid van de modelresultaten.

Lees meer over het RIO-IFDM-model

Het indexcijfer dat de app toont, geeft je daarbij ook een inschatting van de gezondheidsimpact op korte termijn.

Lees hier hoe de index rekening houdt met de gezondheidseffecten op korte termijn.

Voor het berekenen van luchtkwaliteitsindex worden de indexen voor elke polluent apart berekend op basis van de schaalindeling in onderstaande tabel. De hoogste ('slechtste') subindex bepaalt dan het indexcijfer dat de app voor je locatie toont.

 Classificatie en concentratieschalen van daggemiddelde PM10, PM2,5 en dagelijkse maxiumu 1u O3 en NO2 concentraties.

Tabel: BELAQI indexschaal, classificatie en overeenkomstige concentratieschalen van daggemiddelde PM10, daggemiddelde PM2.5, dagelijkse maximum 1u O3 en NO2 concentraties

 

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.

» Over VMM

Wil je deze gegevens hergebruiken? Dat kan mits bronvermelding: www.vmm.be.

Bekijk onze datalicentie.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid