Afvalwaterzuivering: een driesporenbeleid
In het proces van zuivering spelen alle betrokkenen een even belangrijke rol. Vroeger stonden het Vlaams Gewest en de gemeenten in voor de waterzuiveringinfrastructuur. De waterzuiveringsinstallaties en bovengemeentelijke infrastructuur werden, in opdracht van het Vlaams Gewest, gebouwd en beheerd door de NV Aquafin. De gemeenten stonden in voor de bouw en het beheer van het rioolstelsel, en de kleinschalige waterzuiveringsinstallaties binnen hun grenzen. Deze verantwoordelijkheid ligt nu bij de drinkwatermaatschappijen. Vanaf 2005 zijn de drinkwatermaatschappijen immers saneringsplichtig voor het water dat ze leveren.
Vlaanderen hanteert voor het zuiveringsproces een driesporenbeleid:
- De burger zorgt ervoor dat al het afvalwater via een centraal punt het huis verlaat en aansluit op de riolering in de straat. In bepaalde regio's is hij verplicht zelf zijn afvalwater te zuiveren. Bovendien moet hij trachten het afvalwater zo veel als mogelijk te scheiden van het hemelwater door op zijn privé-domein de afkoppeling van het hemelwater te voorzien.
- De gemeente legt per straat een riolering aan en zorgt per wijk voor een eindpunt of lozingspunt. Indien mogelijk dient het hemelwater apart afgevoerd te worden, hetzij (bij voorkeur) via open grachten of beken, hetzij via een afzonderlijke leiding. Voor afgelegen gebieden kan de gemeente opteren voor de bouw van een kleinschalige zuiveringsinstallatie. De gemeente of rioolbeheerder kan de individuele saneringsplicht van de burgers overnemen en de uitbouw en het beheer van de IBA's voor haar rekening nemen.
- Het gewest plant en financiert de collectoren van de eindpunten van de gemeentelijke rioleringen naar de zuiveringsinstallaties, alsook de bouw van de zuiveringsinstallaties. Voor de uitbouw en het beheer ervan doet ze beroep op de NV Aquafin.
| Infrastructuur | Planning | Uitbouw | Beheer |
|---|---|---|---|
| Rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI's) | VMM | NV Aquafin | NV Aquafin |
| Collectoren & prioritaire rioleringen | VMM | NV Aquafin | NV Aquafin |
| Kleinschalige waterzuiveringsinstallaties (KWZI's) (*) | Gemeenten en/of VMM | Gemeenten en/of NV Aquafin | Gemeenten en/of NV Aquafin |
| Rioleringen | Gemeenten en/of VMM | Gemeenten | Gemeenten |
| Individuele aansluiting op riolering en/of individuele zuivering (IBA) | Gezinnen/ bedrijven/ gemeenten | Gezinnen/ bedrijven/ gemeenten | Gezinnen/ bedrijven/ gemeenten |
(*) afhankelijk van de capaciteit van de kleinschalige zuiveringsinstallatie
