Financiering afvalwater
De aanleg van rioleringen, collectoren en afvalwaterzuiveringsinstallatie, en het transport en de zuivering van afvalwater kosten geld.
Deze financiële last werd in het verleden gedragen door het Vlaams Gewest en de gemeenten elk voor hun respectievelijke aandeel in de kosten. Nu de drinkwatermaatschappijen verantwoordelijk zijn voor de sanering van het door hen geleverde water wijzigt ook de financiering van de zuiveringsinfrastructuur.
Financiering gemeentelijke infrastructuur
De gemeente beslist zelf hoe ze de uitbouw en het beheer van de gemeentelijke saneringsinfrastructuur bekostigt. De manier waarop de financiering van de gemeentelijke saneringsinfrastructuur gebeurt, is trouwens afhankelijk van het soort samenwerking tussen de drinkwatermaatschappij en de gemeente:
- Ofwel treedt de gemeente toe tot een intercommunale die zich richt op de afvalwatersanering. Dit kan omdat men bijvoorbeeld denkt door de schaalvoordelen beter te kunnen werken. De gemeente kan hierbij opteren om de totaliteit over te laten aan de intercommunale of slechts een deel van de gemeentelijke afvalwatersanering over te dragen aan de intercommunale. Deze intercommunales zijn meestal gelieerd aan een drinkwatermaatschappij: RI-ANT (AWW), Hidrorio (PIDPA), AquaRio (TMVW-IMWV), VIVAQUA en IWVA. Verder zijn er nog twee rioolbeheerders die niet gelinkt zijn aan een drinkwatermaatschappij, namelijk RIOBRA en Interaqua (Interelectra).
- Ofwel verkiest de gemeente om zelf in te staan voor de uitbouw en/of het beheer van het rioleringsnetwerk. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat men al heel vergevorderd is, of omdat men een uitgebreide technische dienst of gespecialiseerd personeel heeft. Indien de gemeente zelf instaat voor de uitbouw en/of het beheer van haar rioleringsnetwerk, kan er een bijdrage/vergoeding worden doorgerekend door de drinkwatermaatschappij, tenzij de gemeente beslist om volledig autonoom te werken, zonder tussenkomst van de drinkwatermaatschappij.
- Ofwel heeft de gemeente de uitbouw en/of het beheer van het rioleringsnetwerk uitgegeven aan een gespecialiseerd bedrijf. De gemeente moet hierbij de Wet op Overheidsopdrachten respecteren.
Bovenstaande situaties worden altijd wettelijk geregeld via een contract tussen de betrokken partijen of door een toetreding via de statuten van de intercommunale. Hierop oefent de VMM toezicht uit.
In alle bovenstaande gevallen (behalve indien de gemeente volledig autonoom werkt, zonder tussenkomst van de drinkwatermaatschappij) wordt een gemeentelijke bijdrage/vergoeding aangerekend door de drinkwatermaatschappij.
Financiering van de bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur
De uitvoering van de door het Vlaams Gewest aan de NV Aquafin opgedragen projecten kost uiteraard veel geld evenals het beheer van de bestaande bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur. De factuur wordt sinds 2005 betaald door de drinkwatermaatschappijen en de bedrijven met een saneringscontract met de NV Aquafin. De drinkwatermaatschappijen rekenen hun kosten deels door aan hun abonnees. Tevens ontvangen zij van het Vlaams Gewest (Minafonds), in kader van het algemeen belang, een werkingstoelage.
De inkomsten in het Minafonds worden ondermeer gegenereerd vanuit de heffing op de waterverontreiniging.
