Stimuleren van natuurlijke waterlopen
Natuurlijke waterlopen moeten zich natuurlijk kunnen ontwikkelen. Daarom laat de VMM ze zoveel mogelijk hun gang gaan. Niets doen geniet de voorkeur. Toch is dat niet altijd mogelijk. In woongebieden is hier dikwijls onvoldoende ruimte voor. Op andere plaatsen zijn de natuurlijke kenmerken van de waterloop al verstoord door eerdere ingrepen. In dat geval probeert de VMM de ecologie van de waterloop te herstellen.
Lees meer in de brochures 'Ecologisch herstel van waterlopen' »
Vorming van meanders stimuleren
De VMM geeft de natuurlijke waterlopen zo veel mogelijk ruimte. Zo ontstaan er langzaam maar zeker meanders. Meanders hebben een positieve invloed:
- Ze herbergen een grote verscheidenheid aan habitats.
- Ze trekken vissen en ongewervelde dieren aan.
- Ze stimuleren de natuurlijke zuivering van de rivier.
VMM verkiest een natuurlijke vorming van meanders. Soms legt ze zelf ook bochten aan of doet ze uitgedroogde meanders weer vol water lopen.
Oeverzones aanleggen
De VMM richt stroken in langs de waterlopen. Zo hebben die meer ruimte om uit te dijen. Oeverzones zijn goed voor de water- en bodemkwaliteit van rivieren:
- Ze vormen voor dier en plant een natuurlijke verbinding tussen water en land.
- Ze voorkomen dat meststoffen, pesticiden en landbouwgrond rechtstreeks in de waterloop belanden.
- Ze versterken de oever op een natuurlijke manier.
- Ze brengen hengelaars en wandelaars bovendien dichter bij de rivier.
Oevers verstevigen
Een natuurlijke ontwikkeling van oevers is niet altijd mogelijk. Soms is er gewoonweg onvoldoende plaats, komt de rivier te dicht bij woongebied, ... In dat geval staat VMM in voor de versteviging van de oever. De VMM gebruikt zo veel mogelijk natuurlijke materialen zoals kokosmatten.
Lees meer in het 'Typebestek Natuurvriendelijke Oevers' »
Verdroging tegengaan
Waterlopen zijn levensaders voor natuurgebieden en landecosystemen. Jammer genoeg dreigen veel waterlopen te verdrogen. Door het asfalt en andere harde oppervlakken dringt regenwater nog onvoldoende door in de bodem. Bovendien putten we veel water uit de grondwaterlagen en voert ons rioleringsstelsel ook regenwater af. Gevolg: het peil van het grondwater zakt en dus ook dat van de waterlopen. Ook verbreding, verdieping en rechttrekking van waterlopen zorgt voor een lager waterpeil in zowel waterloop als vallei.
De VMM onderzoekt op welke manier de verdroging kan worden tegengegaan. Door het voeren van een actief peilbeheer herstelt de VMM in bepaalde gebieden het natuurlijke overstromingsregime en het lokale grondwaterpeil.
Vismigratie verbeteren
Heel wat inheemse vissoorten zijn bedreigd. Door de vervuiling en menselijke ingrepen is hun leefgebied verkleind. Hierdoor kunnen ze zich onvoldoende verplaatsen om zich voort te planten. De VMM herstelt het aantal habitats en zorgt ervoor dat de vissen een betere doorgang krijgen. Bijvoorbeeld door het aanleggen van vistrappen en nevengeulen naast stuwen. Hierdoor zal het visbestand toenemen, zelfs in visarme rivieren.
Uitheemse soorten bestrijden
Uitheemse waterplanten of invasieve exoten komen steeds vaker in onze contreien voor. Ze bedreigen andere waterorganismen omdat ze veel zuurstof verbruiken en licht tegenhouden. Ze woekeren vaak zo erg dat de afvoerfunctie van de waterloop in het gedrang komt. De belangrijkste soorten die in waterlopen een probleem vormen zijn grote waternavel, parelvederkruid en waterteunisbloem. De CIW (Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid) besliste op voorstel van de werkgroep Ecologisch waterbeheer om invasieve exoten in de waterloop grondig te bestrijden.
Gezien de sterke toename van deze soorten en de bijhorende negatieve effecten, werkt de VMM samen met de provincies een actieplan uit om deze exoten te bestrijden.
Lees meer over de problemen die deze planten veroorzaken, de probleemsoorten, de vindplaatsen of wat u zelf kunt doen.
