Zwemwater
Een zomerse dag, de zon schijnt en het kwik stijgt. Dan is het heerlijk toeven aan de stranden van de Noordzee of aan de zwem- en recreatievijvers in het binnenland. Zeker als je weet dat de Vlaamse overheid nauwlettend toeziet op de kwaliteit van het zwemwater. De Vlaamse Milieumaatschappij voert de metingen uit in opdracht van en in samenwerking met de Afdeling Toezicht Volksgezondheid van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid.
Constant op de hoogte
In de zomermaanden meet de VMM de kwaliteit van de binnenwateren ten minste om de twee weken. Het kustwater onderzoekt ze zelfs minimaal twee keer per week.
Wie in de zomer een verfrissende duik wil nemen, kan vooraf op de website www.kwaliteitzwemwater.be nagaan hoe het gesteld is met de waterkwaliteit van zijn of haar bestemming, of meteen op het strand een kijkje nemen aan de informatieborden.
Kust
In 2010 voldeden alle stranden, net zoals in 2009, aan de Europese minimumnormen. Het aantal stranden dat aan de veel strengere richtwaarden voldoet, daalde van 74% naar 26%. Dit werd vooral veroorzaakt door de mindere resultaten in augustus toen uitzonderlijk hoge neerslaghoeveelheden (gemeten: 187,4mm; gemiddelde: 74,4mm) werden gemeten.
Binnenland
Ook in de zoetwaterplassen in het binnenland daalde de kwaliteit. In 2009 voldeden nog alle vijvers aan de minimumnormen. In 2010 overschreed er één vijver die normen (camping Tulderheyde te Ravels). Bij toetsing aan de strengere richtwaarden, voldoet 38%. Ter vergelijking, in 2009 was dit nog 63%.
Bronnen van verontreiniging
De kwaliteit van het zwemwater wordt vooral bepaald door de aanwezigheid van fecaliën in het water. Aan de kust kan het water met fecaliën verontreinigd worden door de instroom van verontreinigd oppervlaktewater o.a. via de IJzer, het kanaal Gent-Oostende, de Blankenbergse Vaart en het Leopoldkanaal. Daarbij komt dat de aanwezigheid van paarden, honden en vogels op het strand, het gebrek aan sanitaire voorzieningen en de weersomstandigheden een negatieve rol kunnen spelen.
Vooral na felle regenbuien wordt een terugval van de waterkwaliteit vastgesteld. Als het overvloedig regent, kan de zuiveringsinfrastructuur de grote hoeveelheid regenwater niet aan. Dan treden de overstorten in werking waardoor ongezuiverd afvalwater in het oppervlaktewater terecht komt. Dat verontreinigd water komt via de waterlopen in zee terecht.
De meeste binnenvijvers staan niet in verbinding met oppervlaktewater en worden dus enkel beïnvloed door lokale bronnen.
Nieuwe zwemwaterrichtlijn vormt grote uitdaging
Op 24 maart 2006 trad de nieuwe Europese zwemwaterrichtlijn in werking. De nieuwe zwemwaterrichtlijn bepaalt waar, hoe en wanneer de zwemwaterkwaliteit gecontroleerd en beoordeeld moet worden, hoe de waterkwaliteit te beheren en hoe het publiek erover te informeren. Concreet wijzigen met deze richtlijn ook de normen - er komen minder bacteriologische indicatoren - maar de normen worden strenger. Ten laatste tegen 2015 moeten alle zwemwateren voldoen aan de nieuwe criteria.
Hoewel men volop bezig is de implementatie van richtlijn in Vlaanderen uit te werken, is nu al duidelijk dat de strengere doelstellingen uit deze richtlijn een uitdaging zullen zijn, met name voor de kuststranden.
