Project Molenbeek-Zandbergen bindt strijd aan met wateroverlast

Tegen het voorjaar van 2013 zullen reeds twee overstromingsgebieden worden uitgewerkt: een ter hoogte van de Vuilstraat aan de Molenbeek in Geraardsbergen en een aan de Ophasseltbeek op de grens van Lierde en Geraardsbergen. In een latere fase wordt het derde overstromingsgebied aangelegd aan de Moenebroekbeek in Lierde, ter hoogte van de N42.

Door dwars op de valleien gronddijken met klepstuwen te plaatsen zullen de overstromingsgebieden aan de Molenbeek en de Ophasseltbeek samen – en bij een volledige vulling – ongeveer 365.000m³ water kunnen bergen. Deze dijken worden aangelegd met zo'n 10.000 ton sterk lemige grond die uitgegraven wordt voor de aanleg van een sedimentvang aan de Ophasseltbeek.

De aanleg van het overstromingsgebied aan de Molenbeek gebeurt binnen het Europese WAVE-project, gesteund door het Europese subsidieprogramma Interreg IVB Noordwest-Europa.

Als beheerder van onbevaarbare waterlopen van eerste categorie investeert de VMM in nog meer inrichtingsprojecten in functie van ecologisch herstel en de voorkoming van wateroverlast.

Een overzicht van enkele lopende of recent afgeronde projecten

Startschot voor de inrichting van een oeverzone Oude Kale

In april 2010 startte de VMM met de inrichting van een oeverzone langs de Oude Kale. Ter hoogte van Nevele en Lovendegem bezit de Oude Kale nog haar oorspronkelijke meandering met onverharde, natuurlijke oevers. Om oevererosie en uitspoeling van nitraten en fosfaten tegen te gaan, wordt over een lengte van ongeveer 4 km een strook van 5 meter ecologisch ingericht. De inrichting van de oeverzone gebeurt in combinatie met werken in opdracht van de VLM die het waardevolle valleigebied toegankelijker wil maken voor fietsers en wandelaars.

Oeverzone Kalkense vaart is afgerond

In de VMM Nieuwsbrief van december vorig jaar werd nog gerapporteerd over de vooruitgang van de werken voor de oeverherinrichting van de Kalkenvaart. De herinrichting van de oeverzone, gestart in augustus 2009, werd geheel volgens plan begin dit jaar afgerond. Door verdere afkalving van de oever een halt toe te roepen, zien landbouwers hun land niet langer letterlijk in het water vallen en wordt de habitat voor fauna en flora veilig gesteld.

Vier vismigratieknelpunten op de Velpe

De Velpe is een voor de visfauna belangrijke zijwaterloop van de Demer. Talrijke vismigratieknelpunten verhinderen echter dat vissen vanuit de Demer de bovenstroomse trajecten kunnen bereiken. Daarom investeert de VMM in de aanleg van een vispassage aan vier watermolens op de Velpe 1^ste categorie. Aan de Zelkermolen in Halen werd in het voorjaar van 2009 het hoogteverschil van ongeveer 1m opgevangen door de aanleg van een stenen vishelling.

De Rotemse molen, eveneens in Halen, is een als monument beschermde onderslag watermolen. In samenspraak met de eigenaar en de afdeling Onroerend Erfgoed werd hier gekozen voor de aanleg van een bekkentrap in de woelkom. Ook deze werken werden in het voorjaar van 2009 afgerond.

Begin maart 2010 startte de VMM aan de Rotelmolen in Glabbeek de werken voor de aanleg van een visnevengeul rondom de molen. Tenslotte wordt ook de Dalemse molen in Vissenaken vispasseerbaar gemaakt door gebruik te maken van de Kleine Velpe. De uitvoering van deze werken vindt nog dit jaar plaats.

Nieuwe stuw en visdoorgang Blankaart eind mei gestart

De Blankaart, een natuurgebied van 927 ha, gelegen in het laagste deel van het overstroombare Blankaartbekken op de rechteroever van de IJzer, is een paradijs voor talloze zeldzame en minder zeldzame planten- en vogelsoorten.

Begin 2009 werd met alle actoren – natuur- en landbouworganisaties, ANB, VLM, gemeentes, provincie en waterbeheerders – een overeenkomst afgesloten over het peilbeheer dat voorziet in een "vernatting" van het gebied. De eerste fase van de werkzaamheden is ondertussen gestart en de VMM speelt hierbij een centrale rol. Om de gewenste vernatting te realiseren bouwt de VMM een nieuwe stuw. Om vismigratie mogelijk te maken, wordt naast de stuw nog een visdoorgang gerealiseerd.

VMM Nieuwsbrief NR 12 - Juni 2010