Minister Schauvliege opent IFEST 2012
ALFA neemt de Kleine Nete onder handen
De werkzaamheden aan de Kleine Nete in de provincie Antwerpen - uitgevoerd in de jaren 70 - blijken een aantal ongewenste neveneffecten met zich mee te brengen. Het rechttrekken van de rivier heeft weliswaar waardevol landbouwgebied opgebracht, maar zorgt ook voor een te snelle afvoer van het water stroomafwaarts. In het kader van het ALFA-project zal de VMM de historische situatie tussen Herentals en Kasterlee herstellen. Zo zal het opgespoten gebied 'de Hellekens' teruggebracht worden tot het niveau van de winterbedding van de Kleine Nete. En een aantal historische meanders worden opnieuw in gebruik genomen. Het project kan hiervoor rekenen op de steun van Interreg IV B NWE, een belangrijk financieringsinstrument voor de regio's in Europa.
Aan het Europese ALFA-project – dat loopt van 2008 tot 2013 – werken naast België ook Nederland, Engeland, Frankrijk en Duitsland mee. Het heeft tot doel de regio Noord-West-Europa te beschermen tegen de effecten van overstromingen door klimaatverandering. Het project wil technische oplossingen ontwikkelen en implementeren voor het creëren van nieuwe capaciteit voor wateropslag of -afvoer; solidariteit uitbouwen tussen stroomopwaartse en -afwaartse gebieden; en de verschillende functies (natuur, recreatie,…) in het doelgebied optimaliseren.
De ALFA-partners zoeken niet alleen een oplossing voor problemen die zich binnen afzienbare tijd kunnen voordoen, ze houden ook rekening met andere factoren: de effecten op lange termijn; de functies die overloopgebieden kunnen vervullen wanneer ze hun primaire functie niet vervullen. Er wordt vooral gefocust op gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid of een belangrijke economische, sociale of ecologische waarde. De lokale belanghebbenden worden nauw bij de projecten betrokken. Zo wil men ervoor zorgen dat de maatschappelijke return maximaal is.
In het kader van het ALFA-project voert de VMM belangrijke aanpassingen uit aan de Kleine Nete om waterberging, natuurherstel en recreatie te verbeteren. Een belangrijke factor hierin is het gedeeltelijk herstellen van de historische situatie van de waterloop. Hierdoor verbetert niet alleen de afwatering, maar kan ook de natuurlijke plantengroei zich herstellen.
De afgegraven aarde uit de Kleine Nete werd in de jaren 70 opgespoten tot een gebied dat men ‘de Hellekens’ doopte. Dit gebied verstoort de waterhuishouding grondig. Stroomopwaarts is er te weinig water voor de moerasvegetatie in het natuurreservaat Langendonk-Olens Broek. Stroomafwaarts is er overstromingsgevaar voor enkele woonwijken in Herentals.
Door de Hellekens terug te brengen tot het niveau van de winterbedding van de Kleine Nete, krijgt de waterloop opnieuw meer ruimte. Het overtollige water zal bij stormen in de vallei lopen, zodat de woonwijken onbedreigd blijven. Anderzijds zal een nieuwe meander de rivier langer maken en ervoor zorgen dat ze meer water kan bergen. Zo is het water langer onderweg en zal een lichte opstuwing plaatsvinden, wat het drainerend effect in het stroomopwaarts gelegen natuurgebied tegenwerkt.
Door het rechttrekken van de Kleine Nete ontstond het landbouwgebied De Zegge. De destijds gebouwde dijken bevinden zich vandaag in slechte staat, waardoor de kans op overstromingen vergroot. Daarom zal de VMM de huidige dijken afgraven en verder landinwaarts weer opbouwen. Het gebied daartussen zal functioneren als langgerekt overstromingsgebied. Het zal zowel het landbouwgebied beschermen als de rivier meer ruimte geven, zodat de stroomafwaarts gelegen gebieden minder water te verwerken krijgen. Andere geplande werken omvatten het opnieuw aansluiten van afgesneden meanders en het aanleggen van een wandelpad naar het natuurreservaat Langendonk-Olens Broek.
