Air Quality in the Slovak Republic
Elke EU-lidstaat moet op zijn hele grondgebied 12 vervuilende stoffen in de lucht evalueren, zo stellen de Europese Richtlijnen voor Luchtkwaliteit. Dit project onderzoekt of het netwerk in Slowakije hieraan voldoet. Uiteindelijk doel is te komen tot een correcte evaluatie en een verbetering van de luchtkwaliteit in Slowakije. VMM trad in dit project op als promotor.
Dit internationale project heet volledig 'Air Quality in the Slovak Republic - Monitoring of air pollution and audit of the quality system' (SLK/021/02). Het kadert in het Bilateraal Samenwerkingsprogramma tussen Vlaanderen en Centraal- en Oost-Europa.
Het project bestond uit:
- werkbezoeken: twee in Vlaanderen en een in Slowakije;
- opleidingen over de meetnetwerken in Vlaanderen;
- twee meetcampagnes in Slowakije.
Slowaakse netwerk evalueren
Doel van dit project is om het Slowaakse meetnetwerk voor polluenten in de lucht te evalueren, en om te kijken of het voldoet aan de Europese Richtlijnen voor Luchtkwaliteit. De Kaderrichtlijn 96/62/EG bepaalt immers dat Slowakije twaalf polluenten over zijn hele grondgebied moet meten.
Het project moet uiteindelijk leiden tot een accurate meting van de luchtkwaliteit in Slowakije. Via gerichte actieplannen kan het dan deze kwaliteit verbeteren zodat het land de Europese grenswaarden respecteert.
Vlaamse subsidies
Op 22 november 2002 besliste de Vlaamse Regering om dit project te steunen. Ze kende hiervoor een subsidie toe aan VMM, die als promotor optreedt, met VITO als Vlaamse copromotor.
Partners aan Slowaakse zijde zijn de Slowaakse firma reVite en het Slowaakse Hydrometeorologisch Instituut SHMI. Dat valt onder het Slowaakse ministerie van Leefmilieu. SHMI staat in Slowakije in voor:
- de opvolging van de luchtkwaliteit;
- de toepassing van de nieuwe Europese Richtlijnen Lucht;
- de toetsing van de luchtkwaliteit aan deze richtlijnen.
Kennis overdragen
Er vonden twee werkbezoeken in Vlaanderen plaats en één in Slowakije. Daar evalueerden VMM en VITO de locatie en meetfrequentie van de meetstations. Daarnaast deelde VMM zijn expertise. De Slowaakse partner kreeg:
- een overzicht van de luchtmetingen in Vlaanderen;
- info over de opstelling van een meetstrategie conform de EU-richtlijnen;
- onderricht in de meetstrategie voor zware metalen, VOS, PAK, Persistente Organische Polluenten (POP) en PM10;
- toelichting over telemetrische datatransmissie van luchtdata;
- lessen over de meting van luchtverontreinigende stoffen met passieve denuders of samplers.
Opleiding passieve denuders
Tijdens deze opleiding leerde de Slowaakse partner hoe hij best denuders of samplers plaatst. Hij kreeg ook een praktische opleiding over de analyse van de stalen. Met duplo-stalen ging VMM na of de Slowaakse partner het proces helemaal beheerste.
Passieve denuders kunnen gemakkelijk worden gebruikt voor een uitgebreid onderzoek van de luchtkwaliteit. Ze zijn accuraat, goedkoop én besparen ruimte. Zwaveldioxide, stikstofdioxide en benzeen kunnen zo vlot worden bemonsterd. Deze polluenten komen immers voor in de Europese Richtlijnen.
Twee meetprocessen
In Slowakije werden ten slotte twee meetcampagnes georganiseerd:
- van 9 tot 23 november 2003 verzamelden de partners stalen op 92 locaties in Bratislava;
- van 10 tot 24 november 2004 verzamelden ze stalen op 78 locaties in de buurt van Bratislava.
Hiermee werd de ruimtelijke spreiding aangetoond van zwaveldioxide, stikstofdioxide en benzeen tijdens beide meetperiodes.
