Vlaanderen.be www.vmm.be
Je bent hier: Home / Lucht / Fijn stof / Fijn stof en je gezondheid

Fijn stof en je gezondheid

Fijn stof is zowel op korte als op lange termijn schadelijk voor onze gezondheid.

Via modellering schat de VMM hoeveel Vlamingen wonen in een gebied dat voldoet aan de doelstellingen van de Europese Unie of de Wereldgezondheidsorganisatie. Uit de tabel volgt dat in 2016 iedereen woonde in een gebied dat voldeed aan de Europese doelstellingen. Maar de advieswaarden van de WGO zijn nog ver buiten bereik.

Fijn stofGemiddelde% bevolking die doelstelling haalt
EU WGO
PM10 jaar 100% 79%
dag 100% 55%
PM2,5 jaar 100% 3%
dag niet van toepassing 0%
PM10-blootstelling aan dagen met hoge fijnstofconcentratie

Grafiek blootstelling aan fijn stof PM10

PM2,5-blootstelling aan jaargemiddelde concentratie

Grafiek blootstelling aan PM2,5 fijn stof

Via modellen schatten we hoeveel dagen de bevolking blootgesteld werd aan hoge concentraties PM10. Hieruit volgt dat dit aantal dagen afneemt. Sinds 2008 is nog hoogstens 1 % van de bevolking blootgesteld aan meer dan 35 dagen met een PM10-concentratie hoger dan 50 µg/m³. De WGO-advieswaarde is echter nog ver buiten bereik.

PM2,5 is relevanter naar gezondheid toe. Het model toont duidelijk dat het jaargemiddelde daalt over de jaren heen. Sinds 2014 woont iedere Vlaming in een gebied dat voldoet aan de Europese jaargrenswaarde. De laatste drie jaar woont slechts een klein percentage van de bevolking in een gebied dat voldoet aan de WGO-advieswaarde.

Wat is het effect van fijn stof op je gezondheid?

Bij hogere fijnstofconcentraties stijgt het aantal luchtwegklachten en zijn er meer spoedopnames. Luchtwegeninfecties en astma worden erger, mensen hoesten meer en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen neemt toe. Bij langdurige blootstelling aan fijn stof vermindert de longfunctie en stijgt de kans op chronische luchtwegenaandoeningen. Bovendien zijn deeltjes afkomstig van verbrandingsprocessen schadelijk omdat ze kankerverwekkende stoffen, zoals polyaromatische koolwaterstoffen, bevatten. Fijn stof kan bloedvaten doen dichtslibben en hartaanvallen veroorzaken. Volgens het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek is fijn stof kankerverwekkend voor de mens.

Door deze effecten zorgt fijn stof voor een daling van de levensverwachting. Volgens de meest recente studie van Milieurapport Vlaanderen verliest elke inwoner in Vlaanderen gemiddeld ongeveer één gezond levensjaar door fijn stof.

Deeltjes groter dan 10 micrometer worden door de neus vastgehouden en uitgescheiden via het slijmvlies. Kleinere zwevende deeltjes komen bij inademing in de longen terecht. In de longen treedt schade op, maar hoe dat juist gebeurt is nog onzeker. Wetenschappers denken dat de kleine deeltjes ontstekingsreacties veroorzaken en de zuurstofopname bemoeilijken. Die ontstekingsreacties zijn ook schadelijk voor het hart.

Het is bovendien niet zo duidelijk welk effect de chemische en fysische samenstelling heeft op onze gezondheid. Het lijkt er wel op dat de kleinste deeltjes nog schadelijker zijn omdat ze dieper in de longen doordringen. Sommige mensen zijn ook gevoeliger voor fijn stof dan anderen. De meest kwetsbare groepen zijn ouderen en personen met hart-, vaat- of longaandoeningen.

Studies geven aan dat er geen veilige ondergrens is bij blootstelling aan fijn stof. De huidige EU-grenswaarden zijn dan ook een compromis tussen gezondheids- en socio-economische belangen. Hoe klein de blootstelling ook is, er is een meetbaar schadelijk effect op de gezondheid. Minder stof produceren blijft dus altijd gunstig voor onze gezondheid.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid